in ,

Marina Tasarım İlkeleri ve Kriterler

Marina Tasarım İlkeleri:

Gerek yatların genel özellikleri, gerekse yatçılığın özel olarak beklediği ve gereksinim duyduğu hizmetler dolayısıyla marinalar, özel olarak tasarlanması ve boyutlandırılması gereken limanlardır. Bu limanların sahip olması gereken özellikler ve yerlerinin belirlenmesi diğer limanlara göre oldukça farklılıklar göstermektedir. İyi bir tasarımın temelinde form-fonksiyon ilişkisi yatmaktadır. Marinaların konumları ve işlevleri sebebiyle farklı tasarım yaklaşımları gerektiği durumlar olmakla birlikte temelde tasarımı etkileyen ve birbirleriyle doğrudan ilişkili temel öğeler;
a) maliyet
b) yer seçimi
c) sunulacak etkinliklerin niteliğidir.

Marinada sunulacak aktivitelerin hem birbirleriyle hem de su alanlarıyla ilişkileri tasarımı etkileyecek
önemli bir faktördür. Marina tasarımında genel olarak;
• Kıyıda odak noktası yaratılması
• İnsan ölçeğinde düzenlemelerin yapılması
• Topografik hareketliliğin yaratılması
• Alana çekicilik ve ilginin artırılması ve karakter kazandırılması
• Alanda rahat ve güvenli bir ortamın sağlanması esas olmalıdır.

Kapasite:

Marina yapımına başlamadan önce marinanın başlangıç, ara ve sonuç evreleri hakkında verilmiş kararlarda önerilen hizmetler ve kapasite, tekne sahibi ve ziyaretçi sayısına yetecek düzeyde olmalıdır.

Kapasitenin iyi belirlenememesi, marinada boş yer kalması veya bağlayacak yerin bulunmaması gibi
istenmeyen durumlarla karşılaşılmasına neden olur. Bunun için;
• Bölgede var olan/oluşabilecek talep
• İlk birkaç mevsim için olasılıklı eğilim
• Ortalama kalış süresi
• Gel-geç (excursionist) bağlama yapan yatçıların yanı sıra sürekli kiralama yapan yatçıların sayısı
• Gel-geç bağlama yapan müşteri frekansı gibi sağlıklı talep analizleri yapılmalıdır.
Bazı durumlarda arazinin boyutlarında görülen sınırlılık marina için gelişme olanağı sağlanamamasına neden olabilmektedir. Bu amaçla projenin başında marinanın yapılabilirliği iyi etüt edilmelidir. Güzergahta seyreden yatçı profili ve yat boyutlarına göre marinada rasyonel bir kapasite dağılımı yapmak gerekmektedir. Tekne sahiplerinin niteliklerine göre de sunulacak hizmetin sınırları çizilebilir. Gelişme kararı verilirken talebin ötesine geçmemeye dikkat edilmelidir. Çok büyük marinalar haberleşme ve ulaşım zorlukları getirdiği gibi psikolojik ve estetik açıdan da olumsuz olabilmektedir. Bir yat merkezinin yönetim ve işletme maliyeti açısından 500 yattan daha büyük olmaması önerilmektedir. Bu büyüklük alansal olarak yaklaşık 2-5 h. denk gelmektedir. Bu büyüklükteki bir marina için 150-200 m2 arasında bir alan liman servisleri için ayrılmalıdır. Genelde yerli turistlerin kendi yatlarıyla geldikleri resortlarda 10 yatak başına 1 tekne standardı geçerlidir.

Marinaya erişim:

Marinaların en azından orta büyüklükteki bir yerleşime yakın konumlanması ve bu yerleşimin merkezi ile kuvvetli ulaşım bağlantılarının kurulması önemli bir avantaj olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlantılar ile marina dışında da yatçıların alış-veriş ve eğlence merkezleri ile ilişkisi sağlanmış olacaktır. Marinaya yoğun ve ağır trafik doğurucu fonksiyonlar yüklenildiğinde (ticaret merkezi, konferans salonu, eğlence merkezi vb.) bu kullanımların yaratacağı gereksinimler ayrıca hesaplanmalıdır. Marinalar bir uluslararası hava alanına en fazla 2 saatlik bir mesafede (yaklaşık 150- 160 km) konumlanmalıdır. Ayrıca yatçılara, marina gerisindeki yerleşimler ve marinanın yakın çevresinde bulunan, tarihi, doğal güzelliklerin keşfi, turizm aktivitelerinden faydalanma ve şehirsel hizmetlerden yararlanma olanağı tanıyacak ulaşım bağlantılarının tesis edilmesi ya da güçlendirilmesi gerekmektedir.

Marina içi ulaşım:

Tekne sahipleri, ziyaretçi araçları ve servis araçlarının yararlanacağı marina girişlerinin kolay algılanmasını sağlayacak düzenlemeler gerekmektedir. Bunun yanı sıra güvenlik ve kontrol kolaylığı sağlaması açısından marina girişlerinin az sayıda olmaları tercih edilmelidir. Büyük marinalarda yatçılar ve ziyaretçi araçlarının çeşitliliğine göre (tekne römorklu arabalar, motosiklet, bisiklet vb) bu gruplara hizmet verecek girişlerin de düzenlenmesi gerekir. Bu düzenlemede, araçları, girişten itibaren son ulaşacağı noktaya kadar kesişme ya da trafik karmaşası yaratmaksızın ulaştırmaya dikkat edilmelidir.

Kara-su ilişkisi:

Marina planlama sürecinin merkezindeki temel sorun kara-su alanlarının yüzdesi ve alandaki tüm bileşenlerin paylaştırılmasıdır. Bu bileşenlerin her birinin büyüklüğü, yerleşimdeki pozisyonu ve diğer bölümlerle olan ilişkisi çözülmesi gereken ana problemlerdir. Marinalar, yerleşim, büyüklük ve amaçlarına göre farklılık gösterir. Temel tasarım ölçütleri benzer olsa da bu farklılıklar sebebiyle kara ve su alanlarının formu için değişik çözümler gerekebilir.

Marina temel altyapı ve hizmetleri:

Yat Turizmi Yönetmeliği’ne göre bir marinanın fiziksel nitelikleri, altyapı nitelikleri ve üstyapı nitelikleri aşağıda belirtildiği gibidir;

Marina Fiziksel Nitelikleri:

• Hakim dalgalara açık olmaması,
• Liman içine yönelik kanalizasyon ve su akıntısının olmaması,
• En yakın yerleşim birimine karayolu ile bağlantısının olması,
• Elektrik, tatlı su ve haberleşme olanaklarının olması,
• Denizalanı kadar kara alanına sahip olması,

Marina Altyapı Nitelikleri:

• En az 2.5 m. derinlik,
• Deniz çalkantısını en az düzeyde tutacak rıhtım ve iskele,
• Güvenli giriş için deniz feneri,
• Yeterli aydınlatma sistemi,
• Rıhtım ve iskelelerde bağlanmaya elverişli mapa ve babalar,
• Yatlara basınçlı su ve elektrik bağlantısı.

Marina Üstyapı Nitelikleri:

• Elektrik ve tatlı su sağlayan kutular,
• Bağlanma kapasitesinin %5’i kadar duş ve WC,
• Çöp/katı-sıvı atıklar için tasfiye önlemleri,
• Kullanılmış yağ toplama yeri,
• Ortak oturma ve dinlenme yerleri,
• Deniz-liman arası ilişkiyi sağlayan motorlu tekne,
• İlk yardım imkanı,
• Yangın söndürme sistemi,

Yat Turizmi Yönetmeliği’ne göre marinalarda bulunması gereken servisler aşağıda belirtildiği gibidir;

Hizmet yapıları:

 Kontrol kulesi
 Marina yönetim binası
 Sağlık tesisi
 Teknik servis binası ve yatçı depoları
 Gümrük ve liman müdürlüğü
 Gıda ve buz temin yerleri (eğer yakında yoksa)
 Banka şubesi, postane,
 Çamaşırhane, WC, yatçı duş ve soyunma kabinleri

Altyapı tesisleri:

 Su deposu
 Trafo/jeneratör
 Akaryakıt istasyonu
 Arıtma tesisi
 Sintine boşaltma birimi/ mobil vidanjör
 Atık yağ ve çöp toplama birimi
 Yangın şebekesi
 Otopark

Donanımlar:

 Marina servis botu ve güvenlik
 İskelelerde elektrik, su, aydınlatma servis kutuları
 Meteoroloji İstasyonu ve Seyrüsefer Kütüphanesi
 Telekomünikasyon, telsiz birimleri
 Çekek vinç veya treyler
 Çekek rampası

Marinanın 5 Altı Çıpa Alabilmesi için

Marina tasarımında bu temel hizmet birimlerinin yanına eklenecek ilk konu tekneler için hizmet birimleri olmalıdır. Bu hizmetlerde de otellerin yıldız sistemi benzeri uluslararası kurumlarda belirlenmiş ve kabul edilmiş marinalarda “çapa” sistemi bulunmaktadır. Çapa sisteminde de en üst seviyede marina olmayı onaylanması ve 5 altın çapa alabilmek için;
1- Teknelere su-elektrik-telefon hattı-uydu anteni bağlanması, pis su tanklarının boşaltılması,
2- Her türlü motor ve tekne, tamir ve bakımının yanında bunların yedek parça, elektrik donanım ve
aksesuarlarını bulabilecekleri dükkanlar,
3- Kıyıya çıktıklarında veya denize açılmadan önce ihtiyaçlarını karşılayacakları alış-veriş merkezi –ki bu alış-veriş merkezi gece canlılığını da korumak amacı ile lokanta, pub ve barlarla güçlendirilmiştir,
4- 70 ton ağırlığındaki tekneleri kaldıran lift,
5- Kapalı ve açık yüzme havuzları, tenis kortları, sauna, squash, sağlık kulübü ve yat kulübü,
6- Deniz ve su sporları sevgisini aşılamak ve yaymak için çocuk ve gençlik kulüpleri,
7- Gençlere yelken, sörf, su kayağı, sub-aqua (dalgıçlık) kursları,
8- İş adamları için modern araçlarla donatılmış büro servisleri,
9-Ailelerin tatillerini, şehir ve akşam gezilerini, alış-verişlerini huzur ve emniyet içinde
gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla “çocuk bakımı/yuva” birimleri, hizmetleri.
THYA tarafından verilen bu altın çapa ödüllerinin sahibi dünyadaki 40 adet beş altın çapalı marinanın 7’si ülkemizde bulunmaktadır ki bu da ülkemiz marinalarının hizmet kalitesi bakımından ne kadar üst seviyede olduğunun göstergesidir.

Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Doç. Dr. Yasemin Nemlioğlu Koca’nın ders notlarından alınmıştır. Kendisine teşekkür ederiz.

Yazar Genisapaz - Lütfullah Han Uçar

Kocaeli Üniversitesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BUZLU SULARDA SEYİR

İLK YARDIM-4(HASTA VEYA YARALININ BİRİNCİ DEĞERLENDİRMESİ)