Alabanda - Muhammet Durak YÜKSEL Gemiler ve tekneler gece yolculuğunda kendilerini belli etmek ve diğer deniz taşıtlarına göstermek için çeşitli fenerler bulundurmak ve fenerleri kullanmak zorundalardır. Bu fenerlere seyir fenerleri denir. Gece yolculuğunda olası kazaları, çarpışmaları önlemek için veyahut acil durumlarda kendilerini ve konumlarını belli etmek adına bu fenerleri kullanmak zorundalardır. Gemi trafiği kara trafiği kadar yoğun olmasa da yapılacak en ufak hata kara trafiğinden daha büyük can ve mal kaybına yol açabilir. Bu sebepten, bu fenerler büyük önem arz ederler. Gemilerin ve teknelerin taşıması gereken fenerlerin boyu ve özellikleri ayrıntılı olarak Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü’nde belirtilmiştir.
Sancak Feneri: Teknenin sancak bordası üzerinde ve pruvasından sancağına doğru 112,5˚lik bir açıdan görünen, sabit yeşil renkli seyir feneri.
İskele Feneri: Teknenin iskele bordası üzerinde bulunan ve pruvasından iskelesine doğru 112,5˚lik bir açıdan görünen, sabit kırmızı renkli seyir feneri.
Borda Feneri: Sancak ve iskele bordalarda konumlandırılmış olan borda fenerleri adını aldığı bordaya göre pruvadan başlayan bir açı ile 112,5 dereceye kadar görülebilir. Sancak borda fenerinin rengi yeşil iskele borda fenerinin rengi kırmızıdır.
Pupa Feneri: Pupa feneri adından da anlaşıldığı gibi pupada konumlandırılmıştır ve tekneye pupadan bakıldığında sancak ve iskele bordalara doğru 135 derecelik bir açıya kadar görülür. Pupa fenerinin rengi beyazdır.
Yedekleme Feneri: Yedekleme feneri bir tekne yedekleme hizmeti verirken kullanılır. Rengi sarıdır ve pupadan bakıldığında sancak ve iskele bordalara doğru 135 derecelik bir açıya kadar görülür.
Silyon Feneri: Teknelerde direkte bulunan ve 225˚’lik açıdan görünen, sabit beyaz renkli seyir feneri. Gemilerde bulunan tek silyon feneri geminin boyunun 50 metreden küçük olduğunu ifade eder. Eğer bir geminin önlü arkalı iki tane silyon feneri varsa geminin 50 metreden büyük olduğunu anlarız.
Her Yönden Görünür Fener: Her yönden görünür fenerler 360 derece görünürlüğe sahip olup, yeşil, kırmızı sarı veya beyaz renkte olurlar.
Demir Feneri: Teknelerin güvertesinde en tepede yer alır. 360˚’den görülebilir, sabit ve beyaz renklidir. Demir feneri tekneler demirlediği zaman yandığı için seyir fenerleri söndürülür. Aynı silyon fenerinde olduğu gibi 50 metreden küçük gemiler demirlediği zaman tekini, 50 metreden büyük gemiler demirlediği zaman tepelerinde farklı yerlerde 2 adet demir feneri yakarlar.
ÖNEMLİ : Pupa ve demir fenerleri renklerinin beyaz olmasından dolayı karışabilir. Bir koyda ya da karaya yakın yerde gördüğümüz fener gemi demir atmış olacağından demir feneridir. Ancak açıktaki gemilerde gördüğümüz fener pupa feneridir çünkü muhtemelen oralarda gemi demirlememiştir yani seyir halindedir
GEREKLİLİKLER
1🡪 50 metreden büyük motorlu tekneler için demirleme halinde gerekli olanlar her yönden görünür olan 2 adet beyaz fenerdir. Seyir halinde ise 6 milden görünür 2 adet silyon feneri, 3 milden görünür bir adet borda feneri ve bir adet pupa feneridir.
2🡪 20-50 arası motorlu tekneler için seyir halindeyken 5 milden görünür silyon feneri, 2 milden görünen pupa ve borda feneri gerekir. Demirliyken pruvada her yerden görünür beyaz fener lazımdır.
3🡪 12-20 arası motorlu tekneler için seyir halindeyken 2 milden görünür silyon ve 2 milden görünür pupa ve borda fenerleri gereklidir. Demirlemiş haldeyken pruvada her yerden görünür beyaz fener lazımdır.
4🡪 7-12 arası motorlu teknelerde seyir halinde 2 milden görünür silyon, 1 milden görünür borda ve 2 milden görünür pupa fenerleri lazımdır. Silyon bordadan en az 1 metre yüksekte olmalıdır. Demirlemiş durumda pruvada her yerden görünür beyaz fener lazımdır.
5🡪 7 metreden küçük motorlu teknelerde seyir halinde hızı saatte 7 mili geçmezse her yönden görünür fener veya varsa borda feneri gerekir. Demirlemiş haldeyken pruvada her yerden görünür beyaz fener lazımdır.
6🡪 7 metreden küçük motorsuz teknelere demirliyken pruvada her yerden görünür beyaz fener lazımdır. Seyir sırasında ise mümkünse pupa ve borda feneri taşır, mümkün değilse cep feneri taşırlar.
KAYNAKÇA
http://www.taussmarine.com/index.php/seyir-fenerleri/
https://alfasail.com/teknelerde-seyir-fenerleri/
https://ruzgaryakasi.blogspot.com/2013/11/seyir-fenerleri-sekiller-ve-sesli-uyari.html
