Fatma Ayla Dönmez Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmasının yanı sıra barajları, gölleri ve sulama kanallarıyla geniş bir su ağına sahiptir. Ancak her yıl yüzlerce vatandaşımızın serinlemek amacıyla girdiği sularda hayatını kaybetmesi, bu doğal zenginliği toplumsal bir yara haline getirmektedir. Boğulma vakaları kader değil; farkındalık ve önlemle engellenebilir bir süreçtir.
1. Rakamlarla Mevcut Tablo
İstatistikler, bu meselenin sadece bireysel değil, ulusal bir güvenlik sorunu olduğunu gösteriyor:
- Yıllık Kayıp: Türkiye’de her yıl ortalama 600-900 kişi suda boğularak can vermektedir.
- Kritik Mevsim: Vakaların yaklaşık %80’i Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleşmektedir.
- En Hassas Grup: Hayatını kaybedenlerin büyük çoğunluğunu çocuklar ve gençler (5-24 yaş) oluşturmaktadır.
2. Kritik Lokasyonlar ve Coğrafi Riskler
Boğulmaların yaşandığı bölgeler, coğrafi yapılarına göre farklı tehlikeler barındırır:
- Karadeniz Hattı (Şile, Kandıra, Karasu, Samsun): Dünyanın en tehlikeli akıntılarından biri olan RİP (Çeken Akıntı) bu bölgenin en büyük riskidir. Çok iyi yüzücüleri bile saniyeler içinde kıyıdan uzaklaştırabilir.
- Güneydoğu ve Çukurova (Şanlıurfa, Adana, Diyarbakır): Sulama kanalları, serinlemek isteyen gençlerin en büyük tuzağıdır. Beton zemin, yüksek debi ve dipteki yosunlanma kaçışı imkansız kılar.
- İç ve Doğu Anadolu: Baraj ve göletler, ani derinleşen yapıları ve balçık tabanları nedeniyle son derece risklidir.
3.Hayat Kurtaran Önlemler: Ne Yapmalı?
Bir sosyal farkındalık projesi olarak, halkımızın uyması gereken temel kurallar şunlardır:
Bireysel Tedbirler:
- Cankurtaran Takibi: Mutlaka cankurtaran hizmeti verilen plajları tercih edin ve bayrak uyarılarını (Kırmızı bayrak varsa suya girmeyin!) dikkate alın.
- RİP Akıntısına Karşı Strateji: Akıntıya kapılırsanız sahile doğru değil, sahile paralel yüzün. Akıntı sizi açığa çekerken onunla savaşarak enerjinizi tüketmeyin.
- Alkol ve Yemek: Alkollü şekilde veya ağır bir yemekten hemen sonra asla suya girmeyin; kramp ve mide krampları boğulmanın en büyük tetikleyicileridir.
Çocuklar ve Gençler İçin:
- Kesintisiz Gözetim: Çocuklar diz boyu suda bile boğulabilir. Telefonla ilgilenmek veya sohbet etmek yerine gözünüzü onlardan ayırmayın.
- Kanal ve Baraj Yasağı: Sulama kanalları ve barajların yüzme alanı olmadığını, buraların sadece tarımsal amaçlı olduğunu gençlere aşılayın.
Ekipman Kullanımı:
- Can Yeleği: Tekne gezilerinde veya su sporlarında, yüzme bilseniz dahi mutlaka standartlara uygun can yeleği takın.
Sonuç ve Çağrı
Denizler ve akarsular, huzur bulduğumuz yerler olsa da gerekli tedbirler alınmadığında büyük riskler barındırabilir. DARGEB Derneği olarak, güvenli bir yaz sezonu geçirmeniz ve sevdiklerinizi korumanız için hayati bir hatırlatma yapıyoruz:
Su şakaya gelmez!”
KAYNAKÇALAR:
World Health Organization. Drowning: Key Facts. 2023.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/drowning�
Türkiye İstatistik Kurumu. Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri. 2024.
https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/54195/metadata
T.C. Sağlık Bakanlığı. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Raporları. 2023.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Boğulma ve Su Güvenliği Bilgilendirmeleri. 2016.
https://www.afad.gov.tr/sicaklarla-birlikte-bogulma-ve-kayip-vakalari-artiyor
HAZIRLAYAN :
Yusuf ÇİFTÇİBAŞI
Dokuz Eylül Üniversitesi
Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği
Hazırlık
