Saldıray - Egemen Savaş KATI DÖKME YÜKLER İÇIN GÜVENLIK UYGULAMALARINA İLIŞKIN KOD (BC CODE)
Katı Dökme Yükler İçin Güvenlik Uygulamalarına ilişkin kod olan BC kodu (Code of Safe Practice for Solid Bulk Cargoes) IMO tarafından hazırlanmış olup dökme yük gemileri için katı dökme yüklerin taşınmasına ilişkin talimatları içerir. Bu kodda, yüklemenin planlanması, gerekli yükleme bilgileri, yüklerin nem tutma oranları, yüklerin meyil açılarının belirlenmeleri hakkındaki metotlar bulunmakta ve yüklerin doğru şekilde istiflenmelerine ilişkin açıklamalar bulunmaktadır. Katı dökme yükler ıslanmaları durumunda yumuşayarak kaygan hale gelmekte ve gemi ambarı içinde yer değiştirerek geminin dengesini bozabilmektedirler. Bu tür yüklerin yüklenmesinde tamamlayıcı bilgilerde bulunmaktadır. Bu grupta bulunan yükler kimyasal özellikleri nedeniyle yanma tehlikesi, kendi kendiliğine ısı açığa çıkarma tehlikesi, su ile reaksiyona girme tehlikesi, yangına sebep olma tehlikesi ve insan sağlığını tehdit edici tehlikeler meydana getirmektedirler.
Dökme yük gemileri ile taşınan maddeler son zamanlarda dökme yük konteynerleri ile de taşındıkları için bu bölüme alınmışlardır. Bu maddeler üç grupta sınıflandırılmaktadırlar:
Grup A maddeleri taşınma esnasında yumuşayarak kaygan hale gelen maddelerdir. Bu maddelerin taşınmasında asıl nem tutma oranı, nem sınırının üzerinde veya yakınında ise taşınamazlar ( transportable moisture limit). Taşınmaları durumunda gemi için büyük tehlikelere nende olacaklardır. Asıl nem tutma oranları ve nem sınırlarının belirlenmesi için kullanılan test metotları BC kodunun ekinde bulunmaktadır.
Grup B kimyasal özellikleri sebebiyle tehlikeli olarak nitelendirilen yükleri kapsamaktadır. Burada UN numaraları ile sınıflandırılan ve bu yüzden IMDG kodda tehlikeli sınıfında gruplandırılan maddelerle, sadece dökme yük olarak taşındıklarında tehlikeli özelliği bulunan maddeler arasında ayrım yapılmalıdır. Sadece dökme yük halindeyken tehlikesi olan maddeler ‘’MHB’’ (sadece dökme halde iken tehlikeli olan maddeler) olarak sınıflandırılmalıdır. UN numarası ile sınıflandırılmış maddelerden ismen BC odunun B grubunda geçen maddeler ancak ambalajlı halde dökme yük olarak taşınabilirler. Burada söz konusu olan maddeler, IMDG koddu taşınmasına dökme yük konteyneri ile izin verilen maddelerdir. Özelliklerinden dolayı bir tehlike sınıfında gruplandırılan ve BC kodunun B grubunda yer almayan ve IMDG Kodu uyarınca dökme yük konteynerlerinde taşınamayan maddeler ise ambalajsız halde dökme yük olarak taşınamazlar.
Grup C hem kayganlaşabilen hem de kimyasal tehlikesi olan ve dökme yük olarak taşınan maddeleri kapsamaktadır. Buradaki numaralandırma durumu kesin değildir. Yani belirtilmeyen maddeler şayet testlerde kayganlaşmadığı ve tehlikeli kimyasal özelliği olmadığı tespit edilirse ancak o zaman dökme yük olarak taşınabilirler. Ancak test bir maddenin Grup A’daki şartlara uyduğunu gösterirse yükün asıl nem tutma oranı nem sınırının üzerinde veya yakınında ise o zaman yükün taşınmasına izin verilmez.
TEHLIKELI KIMYASALLARI TAŞIYAN GEMILERIN YAPIMI VE EKIPMANLARINA İLIŞKIN ULUSLAR ARASI KOD (IBC KOD)
Tehlikeli Kimyasalları Taşıyan Gemilerin Yapım ve Ekipmanlarına İlişkin Uluslararası Kod olan IBC kodu (International Code for the Construction and Equipment of Ships Carrying Dangerous Chemical in Bulk) kimyasal tankerlde sıvı dökme yüklerin taşınmasını düzlemektedir. Bu kod SOLAS VII. Bölümüne göre 1 Ocak 1986’dan sonra yapılan tüm kimyasal tankerleri kapsamaktadır. 1986 öncesi gemiler için ise BCH Kodu geçerli olmaktadır.
IBC Kodu kimyasal tankerlerin yapımı ve donatımı için özel hükümler içermektedir. Bu sayede tüm tanker gemileri için geçerli olan SOLAS gereklilikleri sağlanmaktadır. Bu durumdan hareketle IBC Kod belirli kimyasal dökme yüklerin taşınmasında uyulması gereken işletim kurallarını da içermektedir.
Bu kodun uygulanacağı kimyasal madde taşıyan tankerler ve diğer tip gemiler için uluslar arası dizayn, inşa standartları ve operasyonel gereklilikler gibi düzenlemeler içermektedir. Bu düzenlemeler, kargo tankların etkin süzdürülmesi, alım tesislerinin tahliyesi ve artıkların yıkanması, yük buharı içeriği, deniz tank yıkama sularının tahliyesi için kesin kurallardır. Kayıt defterlerinde operasyonel etkinliklerin kaydedilmesi başlıkları altında IBC Kod içerisinde yapılmıştır.
SIVILAŞTIRILMIŞ GAZLARI TAŞIYAN GEMILERIN YAPIMI VE EKIPMANLARINA İLIŞKIN ULUSLAR ARASI KOD (IGC KOD)
Sıvılaştırılmış gazları taşıyan gemilerin yapımı ve ekipmanlarına ilişkin uluslararası kod olan IGC kodu (International Code for the Construction and Equipment of Ships Carrying Dangerous Liquefied Gases in Bulk) sıvılaştırılan gaz yüklerin gaz tankerleri ile taşınmasını düzenlemektedir. Bu kod SOLAS VII. Bölüme göre 1 Ocak 1986’dan sonra yapılan tüm gaz tankerlerini kapsamaktadır. 1986 yılı öncesi gemiler için ise GC kodu geçerlidir.
IGC kodu gaz yükü taşıması yapan tankerlerin yapımı ve donatımı ile ilgili özel hükümler içermektedir. Bu sayede tüm tanker gemileri için geçerli olan SOLAS gereklilikleri sağlanmaktadır. Bu durumdan hareketle IGC kodu dökme yük olarak taşınana sıvılaştırılmış gaz yüklerin taşınması durumunda uyulması gereken işletim kurallarını da içermektedir.
Kodun 19. Bölümü gaz tankerleri ile taşınabilecek sıvılaştırılmış gazların bir listesini içermektedir. Bu listede bazı sıvılaştırılmış gazların taşınması ile ilgili çok özel gereklilikler belirtilmiştir. Bölüm 19’da belirtilen gazlar olarak dökme yük olarak sıvılaştırılmış halde taşınacak ise, gaz tankerleri ile güvenli olarak taşınıp taşınmayacağı yetkili bir makam tarafından değerlendirilir. Gerekirse tasıma koşulları tespit edilir. Taşımaya izin verilirse, yetkili Makam kararını IMO’ya bildirmek zorundadır.
AMBALAJLI NÜKLEER YAKIT, PLÜTONYUM VE YÜKSEK RADYOAKTIF ATIKLARA İLIŞKIN ULUSLARARASI KOD (INF KOD)
Ambalajlı nükleer yakıt, plütonyum ve yüksek radyoaktif atıklara ilişkin uluslararası kod olan INF kodu (International Code for the Safe Carriage of Packaged Irradiated Nuclear Fuel, Plutonium and High Level Radioactive Wastes on Board Ships) ışık saçan nükleer maddeler, plütonyum ve yüksek radyoaktif atıkların özel gemilerle taşınmasını düzenlemektedir. 1 Ocak 2001’den itibaren SOLAS VII. Bölüm D Kısmındaki kurallarla uluslararası kurallarla belirlenmiştir.
INF kod yük taşıyan gemilere taşımalarda özel koşullar getirmektedir. Bu özel koşullar, geminin sızıntıya dayanıklılığı, yangın donanımının durumu, ısı düzenleyici havalandırma tertibatı, yükleme güvenliği ile ilgili donanım, elektrik donanımı, ışınlardan korunma donanımı, gemi personelinin radyolojik kontrolüne ve gemi personelinin eğitimi ve acil durumlardır.
INF Kodu kapsamındaki INF yüklerini taşıyan gemiler, taşınan radyoaktif maddeler toplam aktifliklerine göre 3 sınıfa ayrılırlar. INF 1 toplam aktifliği 4000 TBq’dan az olan maddeler, INF 2 toplam aktifliği 2 Milyon TBq’dan az olan ışın saçan nükleer yakıtlar ve yüksek radyo aktifli atıklar veya toplam aktivitesi 200.000 TBq’dan az olan Plütonyumlar, INF 3 ise sınırsız toplam aktivitesi olan maddeler içindir. INF yükü taşıyacak gemiler, INF kodlarının gösterildiği ve yetkili makam tarafından denetiminin yapıldığının belgelendiği bir evrak bulundurmalıdır. Bu evrak geminin yapım ve donanımının INF Kodu hükümlerine uygun olduğunu da göstermelidir.
GÜVENLI KONTEYNERLERE İLIŞKIN ULUSLARARASI ANLAŞMA (CSC)
Güvenli konteynerlere ilişkin uluslararası anlaşma olan CSC ( International Convention for Safe Containers) tehlikeli yük konteynerlerine ilişkin hükümleri içermektedir. IMDG Kod Bölüm 7.5’te tehlikeli yük konteynerlerin taşınmasında CSC kurallarına uyulması öngörülmektedir.
CSC, konteynerlerin yapımında dikkat edilmesi gereken teknik standartları tespit etmektedir. Ayrıca, her imalat serisi için yetkili makamın onayının gerekli olduğunu ve her bir konteyner üzerinde onayı veren devletin adının yazılı olduğu onay plakası bulunması gerektiğini, (Almanya için “D”, Büyük Britanya için “GB”, vs.), onay numarası, üretildiği ay ve yıl, konteyner numarası, maksimum izin verilen brüt ağırlık, azami izin verilen istif ağırlığı ve diğer teknik verilerin de bu plakalarda yazılmış olması gerektiğini belirtmektedir.
Konteyner sahibi veya işleteni, konteynerin güvenli bir durumda tutulmasından ve güvenlik koşullarına uygun şekilde onarılmasından yükümlüdür. Bu amaçla konteyner sahibi, konteynerin üretiminden 5 yıl sonra ilk defa ve bundan sonra da her 30 ayda bir, uzman bir kişi tarafından test edilmesinden sorumludur. Şayet konteyner bu testten sonra güvenli bulunduysa, sonraki testin ayı ve yılı onay tabelasının yanına standart bir formda asılmalıdır.
YÜK TAŞIMA BIRIMLERI AMBALAJLAMA TALIMATLARI
CTU Yük Tasıma Birimi (Cargo Transport Unit) anlamına gelmektedir. Yük taşıma birimleri yük konteynerleri, değiştirme treyleri, semi treyler, kamyon, çekici ve benzeri birimlerdir. CTU Ambalajlama Talimatları, IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) ve UN ECE (Birleşmiş Devletler Avrupa Ekonomik Komisyonu) tarafından hazırlanmıştır. Talimatlar tüm araçlarda taşınan ambalajlara uygulanmalıdır. IMDG Kodunun 7.5. Bölümünde gemilerle yapılan tehlikeli yük taşımacılığında bunların uygulanması önerilmektedir ve GGVSee (Deniz Yoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Alman Kanunu)’da bunu yasal bir zorunluluk olarak öngörmektedir. Böylece bir tasıma birimindeki tehlikeli yükün ambalajlanmasından sorumlu olan bir kişi, şayet tasıma birimini, bir gemi ile taşıyacaksa, talimatların koşullarına uymalıdır.
Birinci bölümde çeşitli kavramlar anlatılmıştır. Ayrıca azami istiap haddine ve hıza göre değişik tasıma birimleri seçilebilir. İkinci bölümde yüklemeden önce bir tasıma biriminin test edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Eksiklikleri olan tasıma birimleri yüklenmemelidir. Üçüncü bölümde ise değişik yüklerin güvenli bir şekilde bir tasıma birimine yüklenmesinin nasıl olacağını ve taşımanın nasıl güvenli şekilde yapılabileceği tanımlar. Tanımlar resimlerle açıklanmıştır. Dördüncü bölüm tehlikeli yüklerin ambalajlanmasında dikkat edilmesi gereken tamamlayıcı koşulları, ayrıca gerekli tehlikeli yük evraklarını ve tasıma birimlerine yapıştırılan etiketlere ilişkin detaylı verileri içermektedir.
