Alabora - Bilal AKTAŞ Mora Yarımadası Sparta, Venedik, Miken medeniyeti, Yunan medeniyeti, Osmanlı gibi birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu medeniyetler arasında Osmanlı ve Venedik birbirleriyle 15.yy-18.yy arasında birçok kez savaşmıştır. Bu savaşların ana sebebi Mora Yarımadası’nın fethine dayanmaktadır.
Akdeniz’de denizcilik faaliyetleri gösteren Osmanlı donanması Venedik himayesinde gelişme kaydeden Hristiyan korsanlığıyla Akdeniz’de çatışmaya girmek durumunda kalıyordu.Bu durum Akdeniz’de sefer seyir güzergahında değişiklik yapılmasına, sefer süresinin uzamasına,yağmalamalara neden olabiliyordu.Osmanlı bu duruma son verebilmek için Venedik’in üç stratejik noktası olan Navarin,Kodon ve Modon’nun bulunduğu Mora Yarımadası’nı işgale uğratmalıydı.Osmanlı Sadrazam Silahdar Damat Ali Paşa ve Canım Hoca Mehmet Paşa komutasındaki donanma önce İstandil Adası’nı fethetmek zorundaydı.Sefer hazırlıklarını tamamlayan Sadrazam Silahdar Damat Ali Paşa komutasındaki Türk ordusu 31 Mart 1715 tarihinde İstanbul’dan Mora’ya doğru yürüyüşüne başlarken Canım Hoca Mehmed Paşa komutasındaki donanma da Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı’nı geçerek Ege Denizi’ne açıldı. Sadrazam ve Kaptan-ı Derya Selanik’te buluştular ve savaş plan ve hedeflerini yeniden gözden geçirdiler. Sadrazam, Mehmed Paşa’ya bir korsan yatağı olan İstendil adasının alınması talimatını verdi. Selanik’ten İstendil adasına yönelen Donanma, 6 Haziran 1715 tarihinde adanın önlerine geldi ve kuşattı. Ada halkalının iç kaleye çekilmesiyle top atışları başlatıldı. Top atışlarıyla kale yıkılmaya başlayınca kale halkı teslim oldu.
İskandil Adası
Anapoli’nin fethinden sonra Ordu ve Donanma’nın Venedik’in elindeki Modon, Koron ve Navarin’in bulunduğu Mora’nın güneybatısına ilerlemesine karar verildi. Bununla birlikte, Kaptan-ı Derya Mehmed Paşa 30 Temmuz 1715 tarihinde denize açılarak önce Sadrazam’dan aldığı emir gereğince 1687’den beri Venediklilerin elinde bulunan İğne Adası’na yöneldi. Donanma İğne Adası önüne gelince, Kaptanıderya ada halkına direnmemeleri çağrısında bulunmak üzere haber gönderdi. Ada halkı da, çağrıya riayet ederek çatışmasız teslim oldu. İğne Adası’ndan demir alan Donanma, harekatın asıl hedefi olan Mora’nın güneyindeki kalelere yöneldi ve yedi günlük bir yolculuktan sonra Koron, Modon ve Navarin kalelerine birer saatlik mesafede olan Beyoğlu Değirmenleri mevkiine ulaştı. Bununla birlikte, Koron ve Navarin kalelerindeki muhafızlar yaklaşmakta olan Osmanlı ordusu ile donanmasına Venedik’in yardımı olmadan karşı koyamayacaklarını anlayınca, iç ve dış kalelerdeki mühimmatlarını tahliye ederek Modon kalesine sığındılar. Bu nedenle, savunmasız kalan Koron ve Navarin kaleleri kolayca ele geçirildi. Modon kalesine sığınan donanmayı da geçen Osmanlı ordusu Mora’yı fethetti.
Modon Kalesi Navarin Kalesi
Geçmiş zamanlarda Akdeniz ticaretinin önemli yerlerinden olan Mora Yarımadası Adriyatik Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz’in ortasında yer alması, doğu-batı, kuzey-güney ticaretinin ortasında yer alması denizcilik adına coğrafi öneme sahipti. Fakat eski deniz teknolojisiyle Mora Yarımadası’nın Adriyatik ve Ege Denizi arasındaki 400 km mesafeyi kat edebilmek güvenlik ve süre bakımından zordu. Bu neden Adriyatik Denizi ile Ege Denizini birleştiren Korint Kanalı yapıldı(1893).400 km yol tasarrufu sağlayan bu kanal 6,4 km uzunluğa ve 21,4 metre genişliğe sahip. Bu ölçüler günümüz gemilerinin tonaj ve büyüklüklerine yeterli olmadığı için lojistik için kullanılamayıp seyahat acenteleri tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca navigasyon teknolojisinin gelişmesiyle Adriyatik Denizi’nden Ege Denizi’ne Mora Yarımadası’nın etrafından geçmek güvenilir, kolay hale gelmiştir. Bu da Korint Kanalı’nın günümüzde sık kullanılmama sebeplerindendir.
Mora yarımadası Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarını birbirine bağlayan, Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlantik Okyanusu’na, Türk Boğazları üzerinden Karadeniz’e, Süveyş Kanalı üzerinden Hint Okyanusu’na bağlanan Akdeniz’de bulunmasıyla önemli bir stratejik noktaya sahiptir. Akdeniz’deki enerji kaynaklarına yakınlığı Yunanistan’ın kıta sahanlığına katkıda bulunmaktadır
Dargeb İçerik Yazarı Eren Yıldız
KAYNAKÇA
1- https://tr.wikipedia.org/wiki/Mora_Seferi_(1715)
2- https://tr.wikipedia.org/wiki/Korint_Kanal%C4%B1
3- https://tr.wikipedia.org/wiki/Sapienza_Deniz_Muharebesi_(1499)
4- https://tr.wikipedia.org/wiki/Navarin_Kalesi
5- https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/770057
6- https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/102085
