Gabya - Özlem Çakmak BİLGİSAYARLAR İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
Bilgisayar, kullanıcılar tarafından aldığı ham verileri, kendi ana yapısı altında belirlenen bir programa göre işleyebilen, bunlar üzerinde çok fazla sayıda sayısal veya mantıksal işlemler yaparak; yaptığı işlemlerin sonucunu karşılaştırabilen, saklayabilen ve paylaşabilen elektronik bir makinedir.
Donanım &Yazılım
Bilgisayarlar donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Bilgisayar sistemi donanım ve yazılımıyla birlikte bir anlam ifade eder.
Donanım: Bilgisayarın sisteminin gözle görülebilen ve elle tutulabilen kısımları olarak ifade edilmektedir.
BİLGİSAYAR DONANIM ELEMANLARI
Bir bilgisayarın donanım yapısı bilgisayarın büyüklüğü ve kapasitesine göre dört ana bölümden oluşur.
1-Giriş Birimi: Kullanıcıdan bilgisayara ham verinin gönderilmesini sağlayan birim. (Klavye, mouse, mikrofon, kamera vb.)
2-Merkezi İşlem Birimi (MİB): Ham veri üzerinde tüm işlemleri yapan birim.
Merkezi İşlem Birimi’nin görevleri
Bilgisayarın beyni olarak düşünülebilir. Matematiksel ve mantıksal her türlü işlem burada gerçekleştirilir. Örneğin; 3+5 işleminin sonucunun 8 olduğu burada yapılır.
Bir kişisel bilgisayar söz konusu olduğunda, MIB’ ne kısaca mikroişlemci ya da işlemci de denir.
Mikroişlemcinin hızı saniyede yapılan işlem ile ölçülür.
Günümüzde işlemciler ağırlıklı olarak INTEL ve AMD şirketleri tarafından üretilmektedir.
İşlemciler iki kısımdan oluşur;
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Aritmetiksel ve mantıksal işlemler bu birimde sonuçlanır. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini yapabildiği gibi, iki sayıdan birinin diğerine büyüklüğü, küçüklüğü veya eşitliği gibi mantıksal işlemlerde burada yapılır.
Kontrol Birimi (CU)
İşlenecek verinin alınması, işlenmiş verinin gönderilmesi ve saklanması üzerine gerekli birimlerle iletişimi sağlayan ve verilerin doğruluğunu kontrol eden birimdir. Orkestra şefi gibi düşünülebilir.
3-Çıkış Birimi: İşlenmiş olan veriyi kullanıcıya sonuç olarak veren birim. (Monitör, yazıcı, hoparlör)
Hem giriş-çıkış birimi: Hem veri/bilgi girişi, hem de veri/bilgi çıkışı yapıldığı birimlerdir.
(Dokunmatik ekranlar)
4-Saklama Birimi: Merkezi işlem birimi tarafından yapılan işlemlerin sonuçlarının kaydedildiği yer.
BELLEK BİRİMLERİ
Bellek bir bilgisayardaki her türlü verinin ilerleyen zamanlarda kullanılmak üzere saklanmasını sağlayan ortamlardır. Bilgisayarda bellek büyüklüğü byte ile ölçülür.
Bit: Bilgisayarda en küçük bellek büyüklüğü bit olarak adlandırılır.
Byte: 8 bitin bir araya gelmesiyle oluşur. Bellek, disk, CD, DVD ve sabit disklerin kapasitesi genelde byte ile ölçülür.
BELLEK ÇEŞİTLERİ
ROM bellek: Bilgisayar ilk açıldığında ekrana gönderilen bilgileri ve işletim sistemi yapılarını tutar. Üretici firma tarafından ana karta monte edilmiştir.
RAM bellek: Yazboz tahtası gibi kullanılan, içerisine verilerin yazılıp silindiği bellek birimleridir. RAM belleğin kapasitesinin yüksek olması işlem hızını da arttıran bir unsur olarak düşünülebilir.
Flash bellek: Genellikle mobil (taşınabilir) cihazlarda (dijital kameralar, mp3 çalarlar, dizüstü bilgisayarlar) kullanılan bellek aygıtlarıdır. USB disk, memory stick yaygın olarak kullanılan bellekler arasındadır.
BİLGİSAYAR TÜRLERİ
Bilgisayarlar kullanım alanlarına göre özel amaçlı ve genel amaçlı olarak iki kısma ayrılırlar.
1.Özel amaçlı bilgisayarlara örnek müzik setleri, robotlar, çamaşır makineleri vb. ev araçlarını verebiliriz.
2.Genel amaçlı bilgisayarlar; programlandığında her işi yapabilen bilgisayarlardır.
Bu bilgisayarlar büyüklüklülerine, işlem kapasitelerine ve fiyatlarına göre sınıflandırılabilirler.,
Ana bilgisayar (server, sunucu )
Kullanıcı sayısının fazla olduğu yerlerde veya çok yüksek işlem hızı gerektiren yerlerde kullanılır. Araştırma kurumları, bankalar, üniversiteler ve büyük şirketlerin bilgi işlem bölümlerinde bu bilgisayarlar kullanılır.
- Diğer bilgisayarlara hizmet verirler.
- Yüksek hızda işlem gücüne sahiptirler.
- Yüksek kapasitelere sahiptirler.
- Birden fazla işlemciye sahip olurlar.
Kişisel bilgisayar (PC, Notebook, Tablet)
Genellikle tek kişi tarafından ve küçük çaplı işlerde kullanılırlar. Öğrenilmesi ve kullanımı diğer bilgisayarlara göre daha kolay olduğundan bu tip bilgisayarlarla hemen hemen her yerde karşılaşabiliriz.
Dizüstü yada Taşınabilir Bilgisayarlar (Laptop, notebook, tablet)
- Kişisel bilgisayarlara oranla daha küçük olan bilgisayar çeşitlerine taşınabilir bilgisayar denilmektedir.
- İşlevleri bakımından kişisel bilgisayarlarla aynıdır.
- Kişisel bilgisayarlara göre hafiftirler.
- Kişisel bilgisayardan farkı diz üstü bilgisayarların istenilen yere rahatlıkla taşınması ve şarjı yettiği sürece kablosuz çalışabilmesidir.
Akdeniz Üniversitesi Doç. Dr. Osman Kadir TOPUZ’ un ders notlarından alınmıştır. Kendisine teşekkür ederiz.
