Genisapaz - Lütfullah Han Uçar Deniz Turizmi Tanımı:
Deniz turizmi, seyahatin merkezinde denizin bulunduğu, deniz araçları ile yapılan, turizm amaçlı faaliyetler ile onu doğrudan destekleyen diğer meslek faaliyetleri olarak tanımlanmaktadır.(DTO, 2004).
Deniz turizmi olgusu, turistlerin memnuniyetinin her yönünü kapsayan maddi ve manevi unsurların oluşturduğu karmaşık bir bütündür. Deniz gezisinin değeri ulaşım, gidilecek limanlar, barınma ve yemekler ve spor imkanlarından sosyal aktivitelere ve eğitim işlerine kadar uzanan önemli öğelerden oluşur ki bu unsurlar, her şeyi kapsayan bir tatil paketini oluşturur. Buna karşın, deniz turizmi fiziksel boyutları ne olursa olsun 4 ana unsurdan oluşur.
Deniz Turizminin 4 Ana Unsuru:
1)Taşımacılık Unsuru (Geminin kendisi)
2)Güzergah Unsuru(limanlar)
3)Konaklama Unsuru
4)Ekstra hizmetler Unsuru
Deniz turizminin turistik ürünü özel nitelikli gemi gezisidir ve talebinde denizden faydalanmanın yanında liman ve kara tesislerinin etkisi büyüktür. Bu nedenledir ki liman yönetimleri deniz turizmini gerçekleştiren gemileri kendi limanlarına yanaştırabilmek için rekabet etmektedirler. Hatta bu rekabet devasa büyüklükteki kruvaziyer gemileri limanlara çekebilmek adına limanların genişletilmesi, yeni
iskeleler ve terminallerin inşasını hızlandırmıştır. Kruvaziyer ve yat turizminin karadaki en önemli gelir kalemleri uğranılan limandaki geziler ve kıyıdaki aktivitelerdir. 1980’li yıllardan başlayarak liman ve marina yatırımlarında önemli değişiklikler olmuştur. Basit yanaşma yerlerinin yerini 1.sınıf hizmet sunan büyük alanlar kaplayan ticari yatırımlar almıştır. Günümüzde dünyadaki örnekleri ile bir bütün olarak turizm alanı şeklinde planlanan yeni tip marinalar konferans ve sergi salonlarından, alışveriş merkezlerine, sinemalardan otellere kadar çok değişik faaliyet türleri ile müşterilerine geniş bir yelpazede hizmet sunmaktadırlar.
Her turizm deneyimi gibi, deniz turizmi de doğası itibariyle özellikle hem özneldir hem de soyuttur. Prensip olarak, gemilerin tamamına yakını deniz turizmi hizmetini verir. Ancak deniz turizmi sadece gemiye bağlı değildir, kapsadığı alanlarda tüm turizm unsurlarını yerine getirirken bu unsurlardan öne çıkanlar söz konusudur.
1)Taşımacılık Unsuru:
Deniz turizminin taşıma aracı geminin kendisidir ve gemileri büyüklükleri veya yolcu/alan oranına göre sınıflandırılabilir. Bir geminin büyüklüğü gros ton ve asgari yatak kapasitesi olarak da adlandırılan kapasitesi ile ölçülür. Bir geminin yolcu/alan oranı bir geminin gros ton ağırlığının yolcu sayısına bölünmesiyle elde edilir. +50 geniş yer, 20-50 geniş, 10 ve altı aşırı dar kabul edilir. 39 ve 44 arasındaki alan oranları çok yaygındır, fakat çok lüks kesimde bu oran genellikle 50’dir. Lüks kesime hizmet eden gemiler pazardaki gemilerden ebat olarak daha küçük olsa bu ek alanın çoğu, çoğunluğu süit odalar olan kamaralarda bulunur. Yatlar ise bu tanımlamaların dışında tutulabilir.
2)Güzergah Unsuru:
Deniz turizminin temel hedefi denizdir ve bu yüzden güzergah, daha ziyade, gezi programı, geminin rotası, gezinin uzunluğu ve uğranacak yerlerin bir bileşiminden oluşur. Deniz turizmi firmaları ve tur operatörleri, ürün farklılaştırma stratejilerinin bir parçası olarak değişik güzergahlara seferler düzenlemektedirler, çünkü bu sanayide ürün yelpazesini coğrafi deniz bölgelerine ayırmak çok yaygındır. Dünyada temel deniz turizmi bölgeleri Meksika Körfezi-Karayipler, Akdeniz, Okyanusya ve Uzakdoğudur. Deniz turizmi güzergah unsuruna göre aşağıdaki şekilde de sınıflandırılabilir:
– Kanal ötesi geziler
– Dünya gezileri
– Bir hedefi olmayan geziler
– Transatlantik geziler
3)Konaklama Unsuru:
Deniz turizminin konaklama unsuru bir gezi gemisinde yemek ve konaklamanın bir kombinasyonu şeklindedir. Gezi sırasındaki konaklama değişik kategori ve yerlerdeki kamaralarda sağlanır. Tüm gezi gemileri değişik kategorilerine göre farklı imkanlar sunan tek, çift, 3 ve 4 kişilik kamaralara sahiptir. Kamaraların yerinin içeride veya dışarıda olması, balkonlu veya balkonsuz olması fiyat üzerinde etkili olmaktadır. Deniz turizminde her ne kadar konaklama denizde gemide yapılsa da, liman ziyaretlerinde ve kara içi gezilerde konaklama tesislerinden yararlanılır. Bu tesislerin genelde liman içerisinde veya yakınında olması tercih edilir. Yolcuların tüm liman şehirlerine girişlerini kolaylaştırmak için belirli gezi öncesi ve gezi sonrası paketler tanıtılmaktadır. Deniz turizmi paketleri uçuş-deniz gezisi veya deniz gezisi-konaklamayı içerir. Bu paketler, hava limanları ile gemi arasında hava pasajı ve aktarmalar veya belirli bir yerde karada bir otelde konaklama içeren seçenekler sunar.
4)Ekstra Hizmetler Unsuru:
Kruvaziyer gemilerde danstan kumarhaneye, spor salonlarından, aerobik salonlarına, yüzme havuzlarına ve yürüyüş pistlerine, hatta mini golf sahalarına ve buz pateni pistlerine kadar pek çok imkan sunulmaktadır. Gezinin değeri bu unsurlardan kıyı gezintilerine, uğranan
limanlardaki aktivitelere, alışveriş imkanlarına ve diğer turistik faaliyetlere kadar uzanan değişik unsurlardan oluşur. Kıyıdaki doğa ve macera turları daha geleneksel gezi seçeneklerini bir araya getirmiştir ve pek çok deniz turizmi şirketi, deniz gezisi-tur paketlerini deniz tatilini karadaki faaliyetlerle birleştirerek sunmaktadır. Ölü sezonlardaki belirli gezilerin cazibesini artırmak için, sıklıkla çeşitli olaylar
ve eğlencelerden oluşan bir tema geliştirilir ve özel olarak tanıtılır. Bir tema gezisi, spor, sanat ve müzik gibi harici bir unsurdan faydalanırken, müşterinin isteklerine göre düzenlenen gezi mevcut unsurları kullanır ve onları misafirlerinin ihtiyaçlarına uydurur.
Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Doç. Dr. Yasemin Nemlioğlu Koca’nın ders notlarından alınmıştır. Kendisine teşekkür ederiz.
