Gabya - Özlem Çakmak HAYVAN ISIRIK VE SOKMALARINDA İLK YARDIM
Kedi, köpek, arı, akrep, yılan, deniz canlıları, kene, örümcek, böcek vb. canlıların ısırık ve sokmaları neticesinde görülen zehirlenmelerde uygulanan ilk yardımda bazı farklılıklar vardır.
HAYVAN ISIRIKLARI
Hayvan ısırmalarında (kedi, köpek vb.) yüzeysel ve derin dokular etkilenir. Hayvanların ağzındaki mikroplar enfeksiyona neden olur. Isırma sonucu meydana gelen yaralar kuduz, tetanoz, ve 
enfeksiyon riski taşıdığından hemen tıbbi yardım istenmelidir. Yaralı zaman kaybetmeden en kısa sürede tetanoz ve kuduz aşısının yaptırılması konusunda uyarılmalıdır. Özellikle kuduz hastalığının ölümcül olması nedeniyle mutlaka tıbbi kontrol gerekmektedir.
Hayvan ısırıklarında ilk yardım aşağıdaki gibidir:
- Yaralının ABC’si değerlendirilir.
- Yara, 5 dakika süreyle sabunlu suyla yıkanır. Yara iyice temizlenerek etkenin sinirlere tutunması engellenir. Yaranın tahrişinden ve kanatılmasından kaçınılmalıdır.
- Hafif yaralanmalarda yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır.
- Ciddi yaralanma ve kanama varsa yaraya temiz bir bezle basınç uygulanarak kanama durdurulur.
- Tıbbi yardım istenir.
- Yaralı kuduz ve tetanoz aşısını yaptırması hususunda yönlendirilir
(Genellikle 1 doz insan kuduz immunoglobulini, + 5 doz HDCV (Humman Diploid Cell Vacine) aşısı uygulanır. İmmunoglobulin ve aşının 1. dozu maruz kalmadan hemen sonra yapılır. Aşının
diğer dozları birinci aşılamadan sonra 3, 7, 14 ve 28. günlerde verilir.)
1-)ARI SOKMALARI
Arı zehri, hayvanın karın bölümünde bulunan özel bezlerden salgılanır ve iğnesinin dibinde bulunan zehir kesesinde toplanır. Birkaç günlük yavru arılarının zehir keseleri genellikle boştur buna karşın arı büyüdükçe zehir miktarı da artar. 20 günlük bir arı ömrü boyunca taşıyabileceği zehir miktarını kesesinde toplar. Erişkin bir bal arısı insanı soktuğunda iğnesi ile birlikte bazı organları da vücudundan koptuğundan kendisi de ölmektedir ancak bazı yaban arıları sokma esnasında iğnesini bırakmadığından birkaç kez sokabilir.
Arı sokmalarında acı, ağrı, şişlik, kaşıntı, kızarıklık gibi lokal belirtiler görülür. Arı, kişinin birkaç yerinden veya nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa ya da kişi alerjik bünyeli ise tehlikeli olabilir. Hatta alerjik şok gelişebilir ve solunum yolu tıkanabilir.
Arı sokmalarında ilk yardım aşağıdaki gibidir:
- Arının iğnesi derinin üzerinden görülüyorsa sıyırarak çıkarılır.
- Bölge su ile yıkanır.
- Soğuk uygulama yapılır. Soğuk uygulama, sokulan bölgenin şişmesini, ağrısını, kaşınmasını azaltır.
- Eğer ağızdan sokmuşsa buz emmesi sağlanır.
- Ağız içi sokmalarında ve alerji hikâyesi olanlarda hemen tıbbi yardım istenir.
