OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
İlkyardımcı, acil bir durumda hasta veya yaralıya yönelmeden önce olay yerini değerlendirmelidir. Kendisinin, hasta veya yaralının ve çevredeki diğer insanların can güvenliği açısından mutlaka ortamı dikkatle inceleyerek gerekli güvenlik önlemlerini almalıdır. Her şeyden önce kendi güvenliğinizin önemli olduğu kesinlikle unutulmamalıdır
OLAY YERİ DEĞERLENDİRİLMESİNİN AMAÇLARI NELERDİR?
- Olay yerinde tekrar kaza oluşma riskini ortadan kaldırmak: İlk yardımcı dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu yaralı pozisyonuna düşerse hasta veya yaralıya yardım edemez.
- Olay yerindeki yaralıların sayısı ve yaralanma tiplerini belirlemek:Örnek: Bir trafik kazasında araç içinde oyuncak olmasına rağmen bir çocuğun görülememesi araçtan savrulmuş birileri olabileceğini düşündürmelidir.
- Olay yerindeki delilleri korumak:Acil durum genellikle adli yönü olan bir olaydır. Kasıtlı olayların yanında, kaza, ihmal gibi durumlar da mahkemeler tarafından kurbanın haklarının korunması için incelenecek özelliklerdir. Bunlara ışık tutacak deliller, ortamda, hasta veya yaralının üzerinde olabilir. Dikkatsizce yapılacak herhangi bir girişim, bu delillerin zarar görmesine yol açabilir. Delil karartmak suçtur ve ilkyardımcı, olayın bu yönüne de dikkat etmekle yükümlüdür.
- Çevredeki imkânları hızla değerlendirmek:lkyardımcı, tek başına yeterince etkin olamayabilir. Ortamdaki diğer kişilerden alacağı doğru destek çok yararlı olacaktır. Çevredeki insanlar düşünebilen, yaralıya yardım edebilecek, sedyeyi taşıyabilecek kaynaklardır. Bu nedenlerle ilkyardımcı öncelikle ortamdaki kişiler, arabalarda ya da çevrede bulunan ilk yardım çantası, yangın söndürme tüpü vb. imkânların varlığını kontrol etmeli, yapacağı yardımı buna göre planlamalıdır.

Olay yerinin, hızlı bir şekilde değerlendirilmesinin ardından güvenliği sağlayıcı önlemler alınmalıdır.
OLAY YERİ GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI
Olay yeri, trafik kazası, enkaz, sel vb. açık alan olabileceği gibi ev kazaları, iş kazaları, yangın gibi kapalı alanlar da olabilir. Açık ve kapalı alanlarda alınabilecek güvenlik önlemleri farklılık gösterir.
Açık alanda güvenliğin sağlanması
- Eğer bölge güvenli değilse tehlike (çığ, kaya düşmesi, deprem vb.) bitinceye kadar beklenir.
- Olay yerinde hasta veya yaralıya yapılacak ilk yardımı engelleyebilecek meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılır
- Olay yerinde, yangın ve patlamaya neden olabileceğinden sigara içilmesine izin verilmemelidir. Kıvılcım oluşturabilecek ışıklandırma veya çağrı araçları kullanılmamalıdır.
- Kaza yapan aracın önüne ve arkasına, diğer araç sürücülerini yavaşlatmak ve olası bir kaza tehlikesini önlemek için uyarı işaretleri yerleştirilmelidir. Bu amaçla varsa üçgen reflektör veya gündüz kırmızı renkli, gece fosforlu malzemeler kullanılabilir.
- Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 135. maddesine göre, uyarı işaretleri, aracın ön ve arkasında en az 30 metre mesafede olacak ve diğer araç sürücüleri tarafından en az 150 metreden açıkça görülebilecek şekilde yerleştirilmelidir.


- Aracın kontağı kapatılarak elektrik bağlantısı kesilir.
- El freni çekilir.
- Aracın tekerlerinin ön ve arkasına takoz, taş vb. malzeme yerleştirilerek araç sabitlenir.
- Araç LPG’li ise aracın bagajında bulunan tüpün vanası kapatılır.
*Ön ve arka tekerlerin desteklenmesi
Kapalı alanda güvenliğin sağlanması
- Tüp ya da doğal gaz kaynağının vanaları kapatılır.
- Ortam havalandırılır.
- Kıvılcım oluşturarak yangın ve patlamaya neden olabileceğinden, elektrik düğmelerine kesinlikle dokunulmamalıdır.


*Ön ve arka tekerlerin desteklenmesi
