Alabora - Bilal AKTAŞ Lumbar ağzı gemilerin sancak ve iskele taraflarında bulunan borda iskelelerinin üst tavanlarının bulunduğu yer hizasındaki güverte kısmı. Gemilere giriş ve çıkış yerini belirten lumbar ağzı terimi kara birliklerince de benimsenmiş ve birlik ve kurumların giriş ve çıkış kapılarına da lumbar ağzı denilmiştir. Lumbar ağızlarından sancak tarafta olanı binbaşı ve daha yüksek rütbedeki subaylarla sancak subayları ve amiraller tarafından, iskele taraftaki lumbar ağzı ise binbaşı rütbesine kadar olan subaylarla astsubaylar ve erler tarafından kullanılır.
Özetlemek gerekirse kelime anlamı olarak gemilerin giriş-çıkış yapılan mahallidir. Ancak asıl ilginç olan kısım denizcilerin kara birliklerindeki giriş kapılarına da lumbar ağzı denilmesidir. Bundan hareketle aslında her denizci birliğinin bir gemi olduğu kabul edilir. Yani bir denizci birliğinde nizamiye ararsanız bulamazsınız.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)’nün yayımladığı belgeye göre;
1 Ocak 2010’da veya daha sonra inşa edilen gemilerde sağlanan gemiye biniş ve iniş yolları için sürme iskele ve lumbar ağzı, ISO 5488: 1979 ve Yıllık Test ve 5 Yıllık Test gibi geçerli uluslararası standartları karşılamalıdır ve MSC.1’e uygun olmalıdır. /Circ.1331 dt 11/06/2009, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO).
Lumbar ağzı nöbeti ticaret gemilerinde gemiler limana yanaştığında, gerek güvenlik gerekse gemiye girip çıkanların kaydının tutulması amacı ile 4 saatlik vardiyalar halinde gemi personeli tarafından tutulan vardiyalardır.
Arap limanları gibi güvenliksiz limanlarda ve Rusya, Ukrayna gibi rüşvetçi Karadeniz limanlarında nöbet yerinin kesinlikle terk edilmemesi gerekir. Ancak Avrupa limanlarında daha rahat davranılabilir (sadece gece için geçerli olabilir, gündüz kesinlikle terk edilmemelidir).
Gemiden gemiye bazen telefon olmakla birlikte genellikle vardiyacılar yanlarında telsiz bulundurur ve bu sayede bir durum olması halinde hemen telsizden vardiyacı olan zabite haber verir.
Askeri gemilerimiz liman veya alargadayken bir nöbetçi astsubay ve bir silistre tarafından nöbet tutulur.
Not: Silistre mükellef er tarafından tutulur. Sabah 8’den akşam güneş batışa kadardır.
Limanda vardiya zabitinin veya gemi nöbetçi zabitinin görev ve sorumluluklarından biri de lumbar ağzı nöbetçisini kontrol etmektir.
ALEYNA KÜÇÜKSOLAK
