Arya - Melis Yıldız Dünya çapında her yıl küçük ya da büyük boyutta yangınlar çıkmaktadır. Bu yangınlar atmosferimize zarar vermekle birlikte yaşantımızı da olumsuz etkilemektedir. Yangına hızlı bir şekilde müdahale edilmediği takdirde şiddetini ve etkisini arttırarak kötü sonuçlara yol açabilmektedir.
Günlük yaşantımızda restorantlarda, ofislerde, iş yerlerinde ve çalışma sahalarında konuçlandırılmış olan ve büyük öneme sahip yangın tüpleri hakkında bilmemiz gereken oldukça fazla detay vardır. Yangın tüpünün, genellikle yangına ilk müdahalede kullanılması büyük önem arz etmektedir.
YANGIN TÜPLERİ ÇEŞİTLERİ
1. Kuru Kimyevi Toz Yangın Tüpleri
Bu yangın tüpleri belirli kimyasal karışımlar ile oluşturulmuş toz şeklinde yangına nüfus ederek oksijen ile bağlantısı kesen yangın tüpleridir. Soğutma amacıyla da kullanılabilmektedir.
2. Köpük Aplikatörlü Yangın Tüpleri
Köpüklü yangın söndürücüler, A(katı) ve B(sıvı) sınıfı yangın risklerinin bulunduğu ortamlar için uygundur. Köpükler, yanan maddenin yüzeyini kaplar, oksijeni keser ve yanma ısısını düşürerek soğutucu etki yapar. Ortama zarar vermeden kolayca temizlenebilir.
Kullanım alanı oldukça geniş olan köpüklü söndürme sistemleri genel olarak; uçak ve helikopter hangarlarında, depolarda, yakıtların yükleme ya da boşaltma yapıldığı istasyonlarda, boya imalathanelerinde, kimyasal madde üretilen ya da depolanan tesislerde, yanıcı ve parlayıcı sıvıların depolandığı alanlarda, yanıcı ve parlayıcı sıvılarında dolum alanlarında, tersanelerde, iskelelerde, petrol rafinerilerinde, yat limanlarında ve buna benzer alanlarda tercih edilmektedir. Anında müdahale ve hızlı bir şekilde kontrolü ele alma özelliği nedeniyle, yanıcı yüzeye kısa sürede etki eder ve olası büyük yangınların da önüne geçer.
3- Karbondioksit Yangın Tüpleri
3- Karbondioksit Yangın TüpleriKarbondioksitli söndürme sistemleri, insansız ortamda kullanılan bir yangın söndürme sistemi olmaktadır. Karbondioksit gazının, ortamda bulunan oksijen konsantrasyonunu hızlı bir şekilde düşürmesi ve bunun neticesinde de boşalan karbondioksit gazının oluşturduğu şok etkisiyle birlikte ilgili alandaki sıcaklığı azaltması şeklindedir. Çok etkili bir söndürme gücüne sahip olan karbondioksitli söndürme sistemleri; insan sağlığına zarar teşkil edebileceği için, insansız ortamlarda kullanımı uygun olan bir yangın söndürme sistemidir. Elektrik yangınlarında bir numaralı söndürme aracıdır. Yangın tüplerinde ise nozuldan çıkış esnasında basınçla donan karbondioksit tüplerinin kullanımında dikkat edilmesse soğuk yanmaya sebep olacağı durumlar gözlenir.
YANGIN TÜPLERİNİ KULLANIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Bulunduğumuz ortamda eğer biliyorsak, yangın tüpünü yerinden almalıyız. Eğer bilmiyorsak ve rastgele bir yangın tüpü bulduysak doğru kontrolleri yapmadan kullanmamalıyız.
Kontroller
1- Tarih Kontrolü
Yangın tüplerinin düzenli olarak servislerce kontrolü ile geçerlilik tarihleri yenilenmektedir eğer yangın tüpünün tarihi geçmiş ise kullanmayalım ve en kısa zamanda yetkili servislerce kontrolünü yaptıralım. Üzerinde bulunan tarih kontrol etiketi resimdeki gibidir. Etiketin ortasındaki rakam geçelilik yılını ve yanlarda bulunan ok ile işaretlenmiş rakamlar ise geçerlilik yılındaki geçerlilik ayını belirtmektedir.
2- Basınç Kontrolü
Yangın tüpleri belirli basınç ile çalışmaktadır eğer bu basınç az ya da fazla olur ise kullanımı uygun değil demektir. Üzerinde bulunan basınç sensöründeki redüktör oku yeşil yani emniyetli göstergede ise kullanıma uygundur.
3- Emniyet Pimleri Kontrolü
Yangın tüpleri gelişi güzel kullanımı engellemek için emniyet pimleri ile donatılmışlardır. 2 tip emniyet pimi vardır. Bir tanesi yangın tüpünün nozulunda yani hortumunda bulunur. Diğeri ise aktivasyon tetiğinde bulunur. Genellikle sarı renklidirler. Eğer bu pimler daha önce açılmış ise kullanıldığı anlamına gelir ve tekrar kullanım için uygun değildir.
YANGIN TÜPLERİNİN DOĞRU KULLANIMI
- Cihazı yangın yerine getiriniz, rüzgarı arkanıza alınız.
- Ateşe mümkün olduğunca yaklaşınız.
- Tetik mekanizmasını kilitleyen pimi çıkartınız veya karbondioksit tüpünün valfini sola doğru çevirerek açınız.
- Tetiğe sonuna kadar basarak çıkan gazı veya tozu yangının doğduğu yere doğru püskürtünüz.
- Yangını ön taraftan arkaya doğru söndürünüz.
- Yangının söndüğünden emin olmadan yangın yerini terk etmeyiniz.
- Tozlu cihazları, toz bitene kadar boşaltınız.
Kuru Kimyevi Tozlu Yangın Söndürücüler: A, B, ve C sınıfı yangınlarda etkilidir. Elektrik yangınlarını da söndürebilmekte olan ve fiyat / performans grafiği yüksek olduğu için en çok tercih edilen yangın söndürücülerdir.
Karbondioksitli (CO2) Yangın Söndürücüler: B ve C sınıfı yangınlarda etkilidir. Zehirli bir gaz olmayan, sadece ortam içinde çok yüksek oranda yoğunluğa ulaştığında boğucu olan CO2’li yangın söndürücüler, yalıtkan özelliklerinden dolayı elektrik yangınlarında en çok kullanılan yangın söndürücülerden biridir. Kullanım sonrası herhangi bir atık / tortu bırakmaması, bu yangın söndürücüleri mutfak, laboratuvar, vb. gibi yerlerde tercih edilmesine sebep olmaktadır. A sınıfı yangınlarda etkili olmadığı bilinmelidir.
Köpüklü Yangın Söndürücüler: A, B ve C sınıfı yangınlarda etkilidir. Kullanıldığında köpük, yanan maddenin üzerini kaplayarak oksijenin keser ve yangını söndürür. Bu özelliğinden dolayı özellikle benzin / mazot yangınlarında çok etkilidir ve akaryakıt terminalleri ve dolum istasyonlarında veya tiner / boya depolarında tercih edilen yangın söndürücüdür. Su bazlı olduğu için elektrik yangınlarında kesinlikle kullanılmamalıdır! Ülkemizde çıkan yangınların önemli bir kısmının elektrik pano ve trafolarından kaynaklandığı göz önüne alındığında ortamda sadece bu söndürücünün bulunması oldukça tehlikelidir. Bu söndürücüler, köpüklü olduğuna dair kolayca görülebilecek şekilde etiketlendirilmelidir.
