Hakan KAPLAN BUZKIRAN GEMİLER
Deniz taşımacılığında çeşitli gemi tipleri ile sıkça karşılaşıyoruz. Fakat buzkıran gemi tipi konu içerisinde geçtiği zaman pek de önemli değil diye bazen geçiştirmeler oluyor. Aslında buzkıran gemiler o kadar çok önemli ki kutup enlemleri ve boylamlarında sefere devam eden bir gemide çalışıyorsanız buzkıran gemiler sizin kurtarıcınız olabilir.
Buzkıran Nedir?
Buzkıranlar; buzla kaplı denizlerde gemilerin geçeceği rotaları açık tutmak, buza saplanan gemileri kurtarmak, başka yollarla ulaşılamayan kutup bölgelerine malzeme ve yük taşımak için kullanılan gemilerdir. Üç metre kalınlığındaki buzda bile hareket edebilir ve buzu parçalayarak diğer gemiler için yol açarlar.Yani pruvamızın neta olmasına yardımcı olurlar.
Buzkıran Gemilerin Tarihi ve Teknik Özellikleri
İlk örneği, 19. yüzyılda İngiltere’de Rus Amiral Makarov’un çizdiği plana göre Ermak tarafından oluşturulmuştur.
Temel özellikleri, kullanım koşullarından,özelliklegeminin etkisinde kaldığı önemli zorlamalardan kaynaklanır. Gövde sacları, sıradan gemilerinkine oranla daha kalın, ıskarmozlar birbirine daha yakındır. Baş bodoslaması sivri ve dayanıklıdır. Baş taraf kaşık biçimindedir ve ilerlerken geminin buzun üstüne çıkmasına, ağırlığıyla buzu ezmesine olanak verir.
Bazı buzkıranlarda, bir balast sistemiyle geminin dengesi değiştirilebilir. Bu gemiler, genellikle elektrikli diesel tipinde, az hızda bile büyük bir güç elde etme olanağı veren makinelerle donatılırlar. İleri iten pervaneleri dışında, bazı buzkıranların baş tarafında, baş bodoslaması altında ya da her iki yanında, bir ya da iki pervane daha bulunur. Bu sistemin amacı, buzun altındaki suyu çekmektir. Böylece, doğal dayanağından yoksun buz, daha kolay kırılır. Ayrıca, gövde ile buz arasındaki sürtünmelerin azalmasına ve geminin daha iyi manevra yapabilmesine de katkıda bulunur.
Buzkıranların Kullanıldığı Bölgeler
En büyük buzkıran filolarının bulunduğu ülkeler Rusya, İsveç ve Finlandiya’dır. Rusya’da, nükleer güçle çalışan ilk buzkıran gemisine Lenin adı verilmiştir. Buzkıranlar daha çok Baltık Denizi’nde, Amerika’nın kuzey kıyılarında, Hudson Körfezi’nde ve Rusya için çok önemli olan Arktik Okyanusu’nda kullanılır.
Kaynak
Wikipedia.org
OĞUZHAN GÜNEY
