Gabya - Özlem Çakmak SICAK ÇARPMASI
Sıcak çarpması; yüksek derece ısı ve nemli ortamda, vücudun ısı dengesini ayarlayamaması sonucu aşırı terleme yoluyla sıvı ve tuz kaybına bağlı olarak ortaya çıkan durumdur. Örnek: Güneş altında uzun süre kalmak, sporcularda ve askerlerde olduğu gibi sıcak ve nemli havada aşırı egzersiz yapmak, demir döküm ve cam sanayisinde kişisel önlemleri almadan çalışmak ve yaz sıcağında çocukları kapalı arabalarda bırakmak vb. olayın devam ettiği ve ilk yardımın geciktiği hâllerde ciddi hayati tehlike söz konusudur.
Sıcak çarpması için özel bir risk grubu bulunmamakla beraber, uzun süre aşırı sıcağa maruz kalındığında bazı hassas olan kişiler sağlıklı olanlara göre daha çok etkilenir. Bu kişiler:
- Kalp hastaları
- Tansiyon hastaları
- Diyabet hastaları
- Kanser hastaları
- Normal kilosunun çok altında ve çok üzerinde olanlar
- Psikolojik ya da psikiyatrik rahatsızlığı olanlar
- Böbrek hastaları
- 5 yaş altı, 65 yaş üzeri kişiler
- Hamileler
- Sürekli ve bilinçsiz diyet uygulayanlar
- Yeterli miktarda su içmeyenler
Sıcak çarpmasından korunmak için mevsim şartlarına uygun, terletmeyen, açık renkli ve hafif giysiler giyilmelidir. Yaz mevsiminde güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde güneş altında kalınmamalıdır. Özellikle şapka, güneş gözlüğü ve şemsiye gibi güneş ışığından koruyacak aksesuarlar kullanılmalıdır. Bol miktarda sıvı tüketilmeli ve yeterli miktarda gıda alınmalıdır. Kapalı mekânların düzenli aralıklarla havalandırılmasına özen gösterilmelidir.
Sıcak Çarpmasında Belirtiler
- Baş dönmesi,baş ağrısı
- Halsizlik,yorgunluk
- Önce bol terlemeyle soğuk, soluk ve nemli deri
- Terleme giderek azalır,
- Terleme olmayacak kadar sıvı kaybı neticesinde sıcak ve kuru deri
- Mide krampları, bulantı, kusma
- Adale krampları
- Hızlı nabız
- Hayal görme ve bilinç kaybı
Başlangıçta hafif olan bu belirtiler gerekli önlemler alınmaz ise bilinç kaybı ve ölüme neden olabilir.
SICAK ÇARPMASINDA İLK YARDIM
- Hastanın üzerindeki giysileri çıkartılır.
- Bilinci yerinde ise sırtüstü yatırılarak kol ve bacaklar yükseltilir.
- Hastanın alnına ıslak havlu konulur.
- Bulantı ve kusması yoksa bilinci açıksa su ve tuz kaybını gidermek için 1 litre su 1 çay kaşığı karbonat- 1 çay kaşığı tuz karışımı sıvı içirilir.
- Ilık su ile duş yaptırılır.
- Tıbbi yardım istenir.
