Zulu - Samed Emek Liman Vardiyası
Standards of Training Certification and Watchkeeping (STCW)
( Gemi Adamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları),
Liman Vardiyası Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (International Maritime Organisation) yayımladığı, gemi adamlarının denizde güvenliğini esas alan, ve üyesi olan ülkelerce gerçekleştirilen bir konvansiyon ile 1978 yılında hayata geçirdiği, 1995 yılında da gözden geçirdiği uluslar arası bir denizcilik kodudur.
Denizde çalışma hayatını standart altına almayı hedefleyen, deniz, gemi ve gemiadamı güvenliğini esas alan STCW 78/95 denizde çalışmak isteyen kişilerin öncelikle alması gereken eğitimleri, yeterlilik yükseltmelerini, eğitim kalite standartlarını ve benzeri birçok konuyu açıklığa kavuşturmaktadır.
Liman vardiyası gemi limana bağlı iken tutulan vardiyadır.
Liman Vardiyası Personeli
Liman vardiyasında bulunacak personel sayısı hakkında STCW de herhangi bir hüküm bulunmamakta olup, STCW, kaptandan, limanda bulunan geminin şartlarını göz önünde bulundurarak geminin ve çevrenin emniyetinin sağlanmasını istemektedir. .
Liman vardiyasında bulunacak personel çeşit ve sayısı bakımından şirketlere, gemilere, limanlara ve ülkelere göre çeşitli uygulamalar görülmektedir. Gemi kaptanı gemisinin liman vardiyasını bir talimatla düzenlemek durumundadır. Kaptanın liman vardiyası esaslarını belirleyen talimatı genel anlamda devamlı bir talimat şeklinde olabileceği gibi, her liman için, o limanın, özellikleri ve geminin durumu göz önünde bulundurularak limana özel bir talimat şeklinde de olabilir.
Limanda vardiya zabitinin veya gemi nöbetçi zabitinin görev ve sorumlulukları:
1- Geminin iç ve dış her türlü emniyetini sağlamak.
2- Gemide giriş çıkışı kontrol etmek.
3- Yükleme veya boşaltma işi ve işlemlerini denetim altında bulundurmak.
4- Gemide yapılmakta olan her türlü bakım ve tamir işlerinin emniyet içinde yürütülmesini sağlamak.
5- Gemi içi yolları, iniş ve çıkışları emniyetli bir şekilde bulundurmak.
6- Gemiyi yükleme veya boşaltma zamanında hazırlamak.
7- İş paydoslarından sonra çalışılan yerleri kontrol etmek, gerekiyorsa nöbetçi bırakmak.
8- Emniyetle çalışma kurallarına sıkı bir şekilde uymak ve uyulmasını sağlamak
9- Hava ve akıntı durumlarını takip etmek ve gerekli önlemleri almak.
10- Gerekli bayrak ve işaret sancaklarını zamanında toka ve arya ettirmek, ışıkları yakmak.
11- Lumbar ağzı nöbetçisini kontrol etmek.
12- Bizzat gece gemiyi dolaşarak ve nöbetçi gemiciyi dolaştırarak kontrol altında bulundurmak.
13- Acil durumlarda baş vurmak üzere önemli telefon numaralarını ve VHF kanallarını öğrenerek el altında bulundurmak.
14- Torna çark saatinde seyir cihazlarını torna çark etmek.
15- Gemiye gelen malzemeyi teslim almak ve istif etmek.
16- İş bitiminde çalışılan yerleri, normal zamanda kullanılmayan yerleri kilit altında tutmak.
17- Balast operasyonuna nezaret etmek.
18- Yakıt alımında emniyeti sağlamak.
19- Deniz kirliliğine sebep olmamak için gerekli önlemleri almak ve bu konuda gözcülük yapmak.
20- Halatları denk ve desta vaziyette tutmak.
21- Geminin bordasından herhangi bir şeyin sarkmasını önlemek.
22- Draft problemi olan yerlerde bu konuda dikkatli olmak.
23- Gemiyi seyre hazırlamak, gemiyi seyir netası yaptırmak, makine, düdük, dümen provası yapmak.
24- Güverte ve kamara işlerinin 1. zabitin talimatı doğrultusunda yürütülmesini sağlamak.
25- Kaptanın ve 1. zabitin vardiya için vermiş olduğu direktifleri uygulamak
26- Jurnal kayıtlarını zamanında ve muntazam olarak tutmak.
27- Gemiye kontrol için gelen yetkilileri karşılamak ve onlara yardımcı olmak
HALATLARIN KONTROLÜ
Bugün geminin bağlanmasında sentetik halatlar kullanılır. Diğer bir halat çeşidi olan nebati halatlar; sentetik halatlara nazaran daha yüksek maliyetli ve zayıf olması nedeni ile tercih edilmemektedir. Her ne kadar gemiler zincirle veya tel halat ile de bağlanabilse de bu sadece çok özel durumlar için geçerlidir. Bugün geminin bağlanmasında sentetik halatlar kullanılır. Diğer bir halat çeşidi olan nebati halatlar; sentetik halatlara nazaran daha yüksek maliyetli ve zayıf olması nedeni ile tercih edilmemektedir. Her ne kadar gemiler zincirle veya tel halat ile de bağlanabilse de bu sadece çok özel durumlar için geçerlidir.
Halatların belirli bir yük taşıma kapasitesi vardır. Gemilerin bağlanması veya ayrılması sırasında veya gemiler bağlı durumdayken, bağlama unsuru olarak kullanılan bu halatlara aşırı derecede yük binerse kapasitelerini aşarlar ve koparlar. Kopma sırasında bir kırbaç gibi kontrolsüz olarak savrularak çevreye zarar verebilirler. Böyle bir halatın bir insana çarpması halinde, kişi çok rahatlıkla yaralanabilir ve hatta ölebilir.
Halatlar üzerine yük bindikçe biraz uzar. Hemen hemen uzama paylarının sonunda taşıyabilecekleri en yüksek güce ulaşırlar. Yük biraz daha artırılırsa halat kopar.
Bu nedenle nöbetçi zabit ve lumbarağzı nöbetçisi sık sık devriye gezerek halatları kontrol etmeli ,kuvvetli deniz ve hava şartlarında, Med-Cezir veya hızlı yük işlemleri nedeni ile geminin draftlarının değişimini gözleyerek halatlara zamanında boş verip / boşunu almalıdır.
GÜVERTE KONTROLÜ
Sabit ve Seyyar Aydınlatma Araçları
Gemilerde gerek personel güvenliği ve gerekse DÇÖT gereği taşıması gereken fenerler vardır. Bunları seyir ve liman fenerleri, güverte aydınlatmalarıdır.
Seyir ve Liman fenerleri nin şekil ve teknik özellikleri DÇÖT’ de belirtilmiştir. Yaşam mahalleri, makine dairesi, açık güvertede normal aydınlatma armatürleri deniz tipi fluoresant (açık güvertedekiler yangına mukavim ve su geçirmez tipte) olacaktır. TS 58’e uygun balastlı sarsıntıya mukavemetli, süngülü yaylı duy ve TS 183’ e uygun gün ışığı renkli lambalı olacaktır.
EMERCENSİ AYDINLATMA (ESCAPE LIGHTING)
Bu aydınlatma sistemi 24 V olarak bataryadan beslenecektir. Sistem ana aydınlatma kesildiğinde otomatik olarak devreye girecektir..Her bölmeye en az bir tane olmak üzere yerleştirilir. Bu aydınlatmanın amacı konuldukları bölmelerde emercensi durumda çıkış yerlerini işaretlemek ve gerekli aydınlığı sağlamaktır.
EMERCENSİ AYDINLATMA (ŞARJ EDİLEBİLİR EL FENERİ)
Bu aydınlatma sistemi şarj edilebilir el fenerleri ile her fenere ait şarjörden meydana gelmekte olup, gemide önemli bölmeleri ile harice açılan kaporta yakınlarına ve merdiven inişlerine yerleştirilir. Ana beslemesi kesildiğinde fener otomatik olarak yanacak besleme geldiğinde sönecektir.
Lumbuz ve Kaportalar
Kaporta :(COMPANION GHATCHWAY) gemilerde bölmeler ve güverteler arası geçişi sağlayan, kapatıldığında su ve gaz sızdırmayan,basıncı dayanıklı kapılara denir . Kaportalar dikey ve yatay olmak üzere iki eşittir. Dikey kaportalar,bölümler arası geçişi,yatay kaportalar ise güverteler arası geçişi sağlar.
Lumbuz : Gemilerin iç kısımlarını aydınlatmak için bordalara ve güvertelere açılmış olan yuvarlak delikler. Lumbuz terimi bu deliklerin etrafına oturacak şekilde pirinçten yapılmış içeriye doğru açılması sağlanan cam kapağı ve iç taraftan cam kapağı kapatan ve madenden yapılmış kör kapakların tümünü ifade eder.
Personele Duyuru Yapma Yöntemleri
Gemilerde personele duyuru genelde iki yöntemle yapılır.
- Genel Anons devresinden ,
- Personeli toplama yerlerine alınarak.
GENEL ANONS DEVRESİ : Anons sistemi hoparlörleri; köprü üstünde makine dairesinde salonlarda, koridorlarda, baş üstü ve kıç üstü manevra mahallerinde, uygun mahallere yerleştirilir. Makine dairesi baş ve kıç üstündeki anons sistemi harici tip olur. Liman Nöbetçi / Vardiya nöbetçi zabiti kontrolünde tüm personele yönelik duyuru ve ikazlar yapılır.
Cihaz / Makinaları Torna Çark Etmek
Gemilerin limanda bulunulduğu uzun periyodlarda tüm cihaz ve makinalar belirli periyodlarda (örneğin haftada bir) devreye alınarak test edilir. Bu test sonucunda arızalı / bakım gerektiren cihaz ve makinalara arıza müdahelesi ve bakım yapılır.
Gemiler seyire kalkmadan önce seyir hazırlıkları başlar ve Nöbetçi Zabit tarafından geminin düdük , dümen ve makinaları devreye alınarak provası yapılır. Düdük kontrol edilir. Dümen devreye alınarak çalışması kontrol edilir. Makinalar devreye alınarak boşta (yüke bindirmeden) köprüüstü-makine dairesi arasında karşılıklı kontrolü yapılır. Seyir nete bataryası yapılarak gemi seyir hazırlıkları tamamlanır.
Malzeme Alımı
Gemiler seyire kalkmadan önce yine Nöbetçi Zabit tarafından gemiye alınan kumanya gemiye taşınır. Gemi kumanyası alımında dikkat edilecek husus ;
Gemi kumanyasının, denizde yol alan ve sağlık hizmeti alımı nispeten sınırlı olan personele sağlıklı ve kaliteli gıda ürünleri sağlaması çok önemlidir. Bu hizmetin sağlanmasının temel şartı da kaliteli malzeme kullanımıdır. Sektörde hizmet veren gemi kumanya firmalarından kalite belgelerine sahip olan ve denetlenen firmaların tercih edilmesi ve firmalardan hizmet alınması her açıdan önemlidir. Böylelikle hem gemi personeli sağlığı korunur hem de sektördeki haksız rekabet önlenebilir.
Ayrıca gemiye alınan kumanya lumbarağzında veya iskelede güvenlik amacı ile kontrol edilmeli , ambalajları açılmalı , son kullanım tarihleri dahil kontrol edilmelidir.
Kumanyanın Kontrolü
Gelen kumanya kabul etmeden önce dikkatli bir sekilde faturalarla karsılastırılmalıdır .Eger suphelı gördügünüz bir sey varsa ve onun ne oldugunu anlamadınızsa mutlaka ayırmalısınız ve onu raporlamalısınız.Yedek malzeme alımında ise gelen malzemenin istenilen evsafta ve nitelikte olup olmadığı kontrol edilmelidir.Bu kontroller hem güvenlik hem de uzun süreli yapılacak bir seyirde mağdur hale düşmemek için mutlaka yapılmalı ve gerekli nem verilmelidir.
Su ve Yakıt Alımı
Bütün makine dairesine ait tankların fuel oil and diesel oil service tankları ve bunker tankları buna atık su tanklarıda dahil olmak üzere iskandil aleti ile iskandilleri alınır. (Ölçümü yapılır)
- Makine Tank iskandillerinin alınmasından sorumlu zabit 4.mühendistir.
- Genel olarak sabah ve aksam olarak iki kez alınır.
- Tank iskandillerini alan zabitin imzasi ile girdiler yapılır.
- Günlük olarak alınan iskandiller bas mühendis tarafından kontrol edilir ve Basmühendis tarafından doğrulu onaylanmalıdır.
Alınan iskandiller ölçüm tablosu ile karşılaştırılarak yakıt ve su miktarları tespit edilir.
İskandil Borusu (Level Pipe)
Tank veya sintine kuyularının içerisindeki sıvı seviyesini ölçmek için tertiplenmiş borulardır. Bu borular, tankın dibine en yakın mesafeye kadar uzatılarak, bir ara bağlantı parçası ile tank dibine sabitlenirler. Asma tanklar ve küçük ölçekli tanklar dışında genellikle iskandil borularının da açık güverte üzerinde uygun bir yüksekliğe kadar çıkartılması gerekir. İskandil boruları da özel kapama tertibatı ile kapatılır. Açık güverte üzerine çıkarılamayan iskandil boruları, kendiliğinden kapama tertibatı ile donatılır. Resim 1.2’de iskandil borusunun tank içerisindeki görünümü verilmektedir.
Liman Vardiyasının Teslim Edilmesi ve Alınması
1. Nöbeti alacak nöbetçi zabit gemiye gelip nöbeti teslim almadan gemi terk edilmez.
2. Nöbeti alacak zabitin durumu kontrol edilir, nöbet tutamayacağı izlenimi edinildiğinde nöbet devredilmez, 1. zabite veya kaptana haber verilir.
3. Nöbet devredilmeden gemi dolaşılır, geminin neta olduğu ve emniyette olduğu görülür.
4. Çalışanlar kontrol edilir, çalışmalarla ilgili emniyet tedbirlerinin tam olarak alınmış olduğu görülür.
5. Nöbeti alacak zabite aşağıdaki hususlar bildirilir.
- a) Gemide gemice yapılan çalışmalar, gemide bulunan personel sayısı.
- b) Dışardan gelen işçiler ve yaptıkları işler ile çalıştıkları yerler.
- c) Alınan emniyet tedbirleri.
- d) Kaptan ve zabitin direktifleri.
- e) İşçiler dışında gemide bulunan yabancılar.
- f) Vardiyada meydana gelen olaylar.
- g) Olağanüstü durumlarda kullanılacak telefon numaraları ile VHF kanalları listesi.
- h) Akıntı ve hava durumu.
- i) Trim, draft ve derinlik değerleri.
- j) Yükleme ve boşaltma ile ilgili her türlü bilgi.
6. Nöbeti devredecek nöbetçi zabit, nöbeti devralacak zabite, kendisine teslim edilmiş olan evrakları, anahtarları ve jurnali teslim eder.
7. Nöbeti devralan zabit, hemen kendisine aktarılan bilgilerin doğruluğunu kontrol eder.
8. Nöbeti devralan zabit, gemiyi gezerek alınmış emniyet tedbirlerini, çalışanları ve çalışma yerlerini kontrol eder.
Kaptan Talimatı
Kaptan Gece Emirleri (Masters Night Orders);
Night orderlar gemi kaptanı tarafından geminin operasyonlarının nasıl yapılacagı Kaptanın o gün için olusabilecek riskleri analizi sonucu çıkarmıs oldugu talimatlar ve bilgileri içerir. Night order book ismine ragmen sadece 24 saatlik bir peryodu kapsar. Yani gemi kaptanının night order’ a yazdıgı her talimat sadece 24 saat geçerlidir. Her kes gemi kaptanının izniyle night order book’a geminin operasyonu ile ilgili aktarılmak istenen bilgileri yazabilir.Gemi kaptanı gelecekteki isteklerini ve talimatlarını yazabilir. Vardiya zabiti kaptanın bu isteklerine kör bir sekilde takip edecegi diye bir zorunluluk yoktur. Kaptan karsılasılan olaylara göre uygulanamayacak ve mümkün olmayan emirlerini ve isteklerini degistirebilir. Vardiya zabiti içinde bulundugu duruma göre night orderda yazan kaptan isteginden saparsa hemen durumu gemi kaptanına bildirmelidir.
Kaptan daimi Emirleri(Standing Orders);
Standing order sürekli uygulanması ve dikkate alınması gerekli istekleri kapsar. Gemi kaptanı navigasyon ile ilgili politikayı,fix aralıklarını,minimum yaklasma mesafesini,Genel seyir ve çatısmadan sakınma ile ilgili isteklerini yazar.
Vardiya zabiti vardiyası boyunca, geminin emniyetle seyrinden sorumlu olup, vardiyayı bir baska zabite veya Kaptan’a teslim edene kadar köprüüstünü yalnız bırakamaz. Vardiya zabiti uluslar arası kurallar ve tavsiyelere uyacak fakat asagıdaki emirlere özel dikkat gösterecektir.
01- Tüm vardiya zabitleri mümkün olan her sartta tüm yardımcı cihazlar yardımıyla da olsa iyi gözcülük yapacaktır.
02- Uluslar arası Denizde Çatısmayı Önleme Tüzügü’ne uygun seyir yapın. Bu kuralların geregi düdük ve makinayı kullanmaktan çekinmeyin. Rota degisikliklerinizi niyetinizden karsınızdaki gemiyi süpheye düsürmeyecek belirginlikte ona manevra yapacak zaman bırakacak sekilde yapın.
03- Gelen bir geminin niyetinden şüpheye düştüğünüzde veya iskelenizde gördüğünüz bir geminin kerterizinin değişmemesi durumunda, gemiye olan mesafe 5 milden daha az olmadan Kaptana haber verin.
04- Görüşün azalması durumunda derhal uluslar arası kurallara uyun. Gerektiğinde düdük kullanmaktan veya hız kesmekten kaçınmayın. Kaptan ve Baş Mühendise haber verin, kemere önü tüm gemileri plotlamaya başlayın ve VHF kanal 16’yı açın. Bu emir gereği hız düşürülmesi 4 milin altında seyredilmesidir.
05- Olağanüstü meteorolojik belirtiler (hortum gibi) gözlemler veya ihbar alırsan derhal güvertedekilere haber ver, onları bir uzun düdük işaretiyle uyar ve neta olacak şekilde rota değiştir ve kaptana haber ver.
06- Vardiya zabiti her fırsatta gemisinin pozisyonundan haberdar olacaktır. Belirgin derinlik hatlarına girisler, tüm dönüs mevkileri jurnale kayıt edilecektir. Vardiya zabitleri köprü üstü cihazlarını (özellikle elektronik olanları) kullanmayı üretici firmanın kullanma talimatlarına uygun olarak asina olacaklardır.
07- Seyir yapılan bölgenin en büyük ölçekli haritası kullanılacak ve masa üzerinde tek bir harita bulundurulacaktır. Harita kamarasında fazla vakit harcanmayacaktır.
08- Açık denizde Gyro ve Miyar pusla sık sık karşılaştırılacak ve Sapma Cetvelinden aşırı farklı değerlerle karşılaşıldığında derhal kaptana haber verilecektir.
09- Tüm radyo uyarıları (Seyir ve Hava durumu) dikkatle dinlenecek ve kaptan bilgilendirilecektir.
10- PLOTLU SEYİR’de geçilen noktalar, gemiler, manevralar hız düşürülmesi ve verilen düdük işaretleri dahil ayrıntılı bir şekilde kayıt edilecektir.
11- DEMİRDE; geminizin ve diğer gemilerin pozisyonunu sık sık radar veya diger seyir cihazları yardımıyla kontrol edin. Demir taramasını en çabuk anlama yolu sahil kerterizleri yardımıyla olur.
12- LİMAN’da vardiya zabitleri vardiyaları süresince geminin emniyetinden, uygun istif yapılmasından ve diğer yük işlerinden sorumludur. Ayrıca
a- Borda iskelesi ağı uygun bir şekilde asılacak ve merdiven iyi bir sekilde aydınlatılmış olacaktır. Limandan kalkış zamanı Kaptan ve 2.kaptan tarafından belirlenecek ve hiçbir zabit ve personel 2.kaptana veya onun yoklugunda kaptana haber vermeden dısarı çıkmayacaktır.
b- Kreyn veya vinç operasyonu öncesi kullanılacak kreyn veye vinçin bosalarının çözülmüs oldugu ve çalısmalarında herhangi bir engel bulunmadıgı vardiya zabiti tarafından kontrol edilecektir.
c- Yakıt alımı sırasında tüm frengiler kapatılacak, uygun flama veya ısık gösterilecek, bir bos varil, talas ve yangın söndürücü manifold mahalinde bulundurulacaktır.
d- Hidrolik Yag kaçakları derhal temizlenecektir.
e- Anlasılan yükleme veya bosaltma prosedürlerinden sapma oldugunda derhal 2. Kaptan veya kaptana haber verilecektir.
f- Gemiye veya yüke verilecek hasarda derhal, Formen veya gözetmene ve 2.kaptan veya kaptan bilgilendirilecektir.
g- Özellikle Limanda Med-Cezir veya ölü denizler varsa halatlar ve Borda iskelesi sık sık kontrol edilecektir.
h- Yük operasyonu sırasında hasarlı yükten 2.kaptan derhal haberdar edilecektir.
i- Limandan kalkıs öncesi Kaçak araması yapılacaktır. Vardiya mühendisi dümen kontrolünü kalkıstan 1 saat önce yapacaktır.
j- Kreyn veya vinçlerde herhangi bir arıza, eksiklik veya asırı yüklenmelerde derhal 2.kaptana haber verecektir.
İyi bir zabit, beklenmedik durumlarla karşılaştığında telaş ve panik yapmadan iyi bir denizciye yakışır şekilde hareket edendir. Böyle beklenmedik durumlarda aklınızdan beni çağırmayı geçirdiğinizde bundan rahatsız olmayacağımı aksine memnunluk duyacağımı bilmenizi isterim.
Tüm zabitler gemiye katıldıklarında bu emirleri okuyup tarihi de kayıt edip imzalayacaktır.
KAPTAN
- Zabit 2. Zabit 3. Zabit
Tarih : Tarih : Tarih :
