Hakan KAPLAN Kıyı Kanunu’nda yapılan tanımlamalara göre (3621 sayılı ve 04/04/1990 kabul tarihli kıyı kanununun dördüncü maddesi) marinalarda deniz, doğal ve suni göl ve akarsularda taşkın durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizginin uzunluğu değişiklik göstermektedir. Kara–Su ilişkisine göre sınıflandırmada önemli ölçüt, kıyı çizgisinin uzunluğu olmaktadır ve bu sınıflandırmaya göre marinalar şu şekildedir;
- Açık Deniz Tipi (Offshore) Marinalar,
- Yarım Girintili (Semi-Recessed) Marinalar,
- Gömme Tip (Built-in) Marinalar,
- Karayla Çevrili (Landlocked) Marinalar, olmak üzere dört grupta incelemek mümkündür.
Şimdi biraz daha ayrıntıya girerek, yukarıda belirtilen marina tiplerinin özelliklerini inceleyelim.
1-Açık Deniz Tipi (Offshore) Marinalar
Avantajlar:
En kısa kıyı koruma perdesi (bulkhead)
En az karasal alan
En az dip tarama (dredging)
Dezavantajlar:
Derin suda yüksek inşaat maliyeti
Akıntı ve hava etkilerine açıklık
Deniz trafiği tehlikeleri
En kısa çevre kapatma duvarı
Kıyı kum hareketi sebebiyle su bulanıklığı
2-Yarım Girintili (Semi-Recessed) Marinalar
Bu tip marinaların açık deniz tipi marinalardan biraz daha uzun kıyı çizgisi olup hafifçe kara içerisine doğru girinti yapan marinalardır. Ancak açık deniz tipi marinalardaki kadar uzun olmasa da su üzerinde marina alanı yaratmak için diğer tiplerden uzun dalgakıran yapılması gerekmektedir.Avantajları tarama ve doldurma bakımından ekonomiklik sağlarken, dezavantajları ise deniz trafiği tehlikeleri barındırmaktadır.
3-Gömme Tip (Built-in) Marinalar
Bu tip marinalarda su tıpkı bir körfezde olduğu gibi karaya girinti yapmış durumdadır ve doğal kıyı çizgisi önceki iki marina tipine göre daha uzundur. Marina önüne bir giriş yolu oluşturacak şekilde düz dalgakıranlar yapmak suretiyle su üzerindeki alan belirginleştirilmektedir.
Gömme Tip Marinaların avantaj ve dezavantajları aşağıdaki gibidir:
Avantajlar
Kesintisiz sahil hattı
Geniş kara-su ilişkisi
Kayda değer uzunlukta çevre kapatma duvarı
Dezavantajlar
Geniş karasal alan
Uzun kıyı koruma perdesi
Çok miktarda dip tarama
4- Karayla Çevrili (Landlocked) Marinalar
Karayla çevrili marinaların görünümü adeta bir gölü andırmaktadır. Tamamen kara ile çevrilmiş olup bir giriş kanalı ile suya (deniz, göl veya nehir) bağlantıları bulunmaktadır. Bu sebeple de dalgakıran yapımı söz konusu değildir. Bir kara parçasının içerisinden toprağın kazılıp çıkarılması ve kanal yardımıyla açık denize bağlantısının sağlanması yoluyla yapılırlar. En korunaklı ancak en masraflı marina tipidir. Korunaklılığı tamamen açık deniz dalgalarına kapalı olmalarındandır. Fakat, eğer su sirkülasyonunu sağlamak için özel sistemler kullanılmaz ise marina içi su kalitesinde ciddi sorunlarla karşılaşılabilir.
DARGEB Metin İçerik Yazarı Lütfullah Han UÇAR
Kaynak:
SARI,Ferika, marina işletmelerinde hizmet yönetimi, dokuz eylül üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü turizm işletmeciliği anabilim dalı turizm işletmeciliği programı doktora tezi,2011,:39-43.
