Gabya - Özlem Çakmak YAŞAM BULGULARI
Hasta/yaralıyı değerlendirmeden önce yaşam bulgularının anlamlarının bilinmesi gerekmektedir. Çünkü; bu bulguların var veya yok olması yapılacak müdahaleler için önem taşımaktadır.Yaşam bulguları dediğimizde, hasta/yaralının;
- Bilinci
- Solunumu
- Nabız
- Vücut ısısı
- Kan basıncından söz edilmektedir.
1-)BİLİNÇ: Bilinç düzeyi, hasta veya yaralının travmadan etkilenme derecesini gösterir. Bilinci yerinde olan bir kişi kendisine yöneltilen tüm uyarılara konuşarak cevap verir.
BİLİNÇ DÜZEYİ DEĞERLENDİRME
- Bilinç yerinde Sözlü ve dokunarak tüm uyarılara cevap veriyor.
- 1.derece bilinç kaybı Sözlü uyarılara cevap veriyor.
- 2.derece bilinç kaybı Yalnız dokunarak yapılan uyarılara cevap veriyor.
- 3.derece bilinç kaybı Sözlü ve dokunarak yapılan hiçbir uyarıya cevap vermiyor.
2-)SOLUNUM: Solunum, havanın akciğerlere giriş ve çıkışının gözlemlenmesi, duyulması ve hissedilmesi ile değerlendirilir. Hasta veya yaralının solunumu değerlendirilirken;
- Solunum sıklığına, (kişinin 1 dakika içinde nefes alma ve verme sayısı)
- Solunum aralıklarının eşitliğine, (ritmi)
- Solunumun derinliğine bakılır.
YAŞ NORMAL DEĞER
- Yetişkin 12-20/dk
- Çocuk 16-22/dk
- Bebek 18-24/dk
3-)NABIZ: Kalp atımlarının atardamar duvarına yaptığı basıncın, parmak uçlarıyla hissedilmesine nabız denir. Nabız, vücuttaki dolaşımın göstergesidir.
YAŞ NORMAL DEĞER
- Yetişkin 60-100/dk
- Çocuk 100-120/dk
- Bebek 100-140/dk
Vücutta nabız alınan bölgeler
- Şah damarı (adem elmasının her iki yanında)
- Ön-kol damarı (Bileğin iç yüzü, başparmağın üst hizası)
- Bacak damarı (Ayak sırtının merkezinde)
- Kol damarı (Kolun iç yüzü, dirseğin üstü)
4-)VÜCUT SICAKLIĞI:Vücut sıcaklığı, özel vücut termometresi ile ölçülür.
Normalde yetişkin bir insanın vücut sıcaklığı 36,5° C, bebeklerin ise 37,5° C dir. Vücut sıcaklığının normal değerin üstünde olmasına yüksek ateş, altında olmasına ise düşük ateş denir. Vücut sıcaklığı, 41- 42° C’ ye yükseldiğinde, 34,5° C ve altına düştüğünde hayati tehlike başlar. İlkyardımcıya düşen görev kazazedenin vücut sıcaklığını korumaktır.
5-)KAN BASINCI: Kan basıncı, kalbin kasılma ve gevşeme sırasında damar duvarına yaptığı basınçtır ve kalbin kanı pompalama gücünü gösterir. Kazazede değerlendirilirken kan basıncı ilkyardımcı tarafından kontrol edilmez. Kan basıncı, küçük ve büyük tansiyon olarak ifade edilir.
- KÜÇÜK TANSİYON: Kalbin gevşemesi sırasında elde edilen kan basıncı değeridir. Küçük tansiyonun normal değeri 50- 100 mm Hg’ dir.
- BÜYÜK TANSİYON: Kalbin kasılması sırasında elde edilen kan basıncı değeridir. Büyük tansiyonun normal değeri 100- 140 mm Hg’dir.
- Kan basıncı değeri büyük ve küçük tansiyon olarak birlikte ifade edilir. (120/80 mm Hg gibi)
