Alabora - Bilal AKTAŞ Broker Nedir ve Görevleri Nelerdir?
Taşıma sözleşmelerinde, sözleşmeye konu olan taşıma işinin gerçekleşmesini sağlayan asıl taraflar yük sahibi ile gemi sahibidir. Bu nedenle taşıma sözleşmesine konu olan taraflar taşıyan ve taşıtan olarak isimlendirilir. Taşıtan taraf kiracı (charterer), taşıyan taraf ise armatör (owner)’dür.
Ancak taşıma sözleşmelerinde sadece taşıyan ve taşıtan yer almaz. Bunun yanında gerek yük ile ilgili gerekse gemi ile ilgili olan tarafları limanda temsil eden, taşıyan ve taşıtana aracılık eden kişiler de yer alır. Bu yüzden taşıma sözleşmelerinde taşıyan, taşıtan, temsil eden ve bunlara aracılık eden tüm tüzel kişiliklerin taşıma sözleşmelerinde belirtilmesi gerekir. Bu aracılardan biri ise “broker”dir.
Broker taşıyan ile taşıtana aracılık eder ve komisyon alır. Bu komisyon % 1,25’tir.
1-) Gemi Brokeri: Gemi brokeri büyük yük gemilerinin rotalarını, yüklerini öğrenerek bu gemilere gittiği yöne alabileceği kapasiteye göre yük bulur. Yük taşıttıran lojistik firmaları; taşınması gereken yükü ne kadar sürede, ne kadar maliyete taşınmasını istiyorsa o ihtiyaçlara en uygun gemi sahibi şirketle anlaşır. Broker bu yükü taşıyan şirket ile taşıtan şirket arasındaki sözleşmeleri yapan kişidir.
Gemi brokerleri, artık bu iş için internet ve GPS gibi sistemleri daha verimli kullanarak gemi limana yanaşmadan gideceği yöne uygun yükü ya da gemi tipine uygun yükü bularak şirketlerin maksimum verimde çalışmasını ve kendi komisyonlarının maksimum seviyede olmasını sağlamaktadır.
2-)İşletme İçi Broker (In-House Broker): Gemi sahibinin bir çalışanı olarak, işletme bünyesinde ve işletmenin yük sahipleriyle/kiracılarla olan bağlantılarını gerçekleştirirler.
3-)Rekabetçi Broker (Competitive/Independent Broker): Belirli bir taraf için çalışmayan bağımsız kuruluşlar olup taraflar arasında aracılık ederek sözleşmenin şartlarını oluşturmakta ve bunun için belli bir ücret almaktadırlar.
4-)Gemi Alım Satım Brokeri: Gemi alım satım brokerleri, müşterileri gemi sahipleri olan ve gemilerin alım ve satımlarında aracı rolü üstlenen, uzmanlaşmış brokerler olarak tanımlanmaktadır.
5-)Yeni Gemi İnşa Brokeri: Brokerler aynı zamanda yeni inşa gemilerinin satılma sürecinde görev almaktadırlar. Çoğu gemi sahibi, gemi inşa işlemlerini gerçekleştirmek için doğrudan kendisi sürece dahil olurken, bazı gemi sahipleri bu işlemlerin gerçekleştirilmesi için broker ile çalışmayı tercih edebilmektedir.
6-)Gemi Söküm Brokeri: Gemisini deniz taşımacılığı ve ticari kapsamında satamayan ya da gemisi ticari ömrünü doldurmuş olan bir gemi sahibi, gemisini gemi söküm pazarına çıkarmayı tercih etmektedir. Genellikle satış işlemi bir broker tarafından gerçekleşmektedir.
Brokerin Görevi Nedir?
-Bilgi kaynağı olmak, istenildiğinde gerekli bilgiyi müşterilerine sunmak
-Temsil ettiği armatör ve kiracıya piyasanın gidişatı hakkında bilgi vermek, geleceğe dönük kestirmeler ve piyasa analizi yapmak
-Kiralama müzakerelerinde kullanılan terim ve Cls’lar hakkında temsil ettiği taraflara bilgi sağlamak
-Taraflar arasında ortaya çıkan problemlerin çözülmesine aracılık etmek ve katkı sağlamak.
Bir broker bu görevleri iyi bir şekilde yapabilmek için piyasanın göbeğinde tüm piyasayı yakından takip etmek zorundadır. Bunun için de önce iyi bir yabancı dil bilmek ve müşterilerine sunacağı uygun yük ya da gemi için kendisine gelen binlerce mesaj için iyi bir filtreleme sistemi oluşturmak zorundadır.
Brokerler adeta müşterilerinin gözü ve kulağı gibidirler. Piyasada ne olup ne bittiğini takip ederken, aynı zamanda temsil ettikleri tarafların rakiplerinin ne yaptıklarını da takip ederek müşterilerine bildirirler.
Tüm bunları yapabilmek ve bağlantı müzakerelerini yürütebilmek için brokerlerin, iyi bir gemi, yük, liman, kiralama süreci, kiralama hukuku, yükleme, tahliye ve istif yöntemleri hususunda bilgi sahibi olması gerekmektedir.
Yazarın Adı Soyadı: Cansu Baldan
KAYNAK:
https://www.denizhaber.com/gemi-brokerliginin-gelecegi-makale,100869.html
https://www.denizcilikbilgileri.com/gemi-tasima-sozlesmesinde-taraflar/
