CAN KURTARMA VASITALARI

CAN SALLARI (LİFERAFT)

• Katı yapılı ve şişirilebilir olmak üzere iki tiptir
• Can salları kötü deniz koşullarına 30 gün süre ile dayanabilecek şekilde inşa edilecektir.
• En az 18 metre yükseklikten denize atıldığında fonksiyonlarını yitirmeyecektir.
• Yüzer durumdaki bir can salı 4.5 metre yükseklikten tabanı üzerine tekrar eden insan atlamalarına dayanıklı olacaktır.
• Tam yüklü ve bir deniz demiri  atılı vaziyette iken sakin suda 3 mil süratle yedekte çekilebilecek durumda olacaktır.
• Can salları denize indirildiği zaman otomatik olarak kurulabilen, iki katlı ve ısı yalıtımlı bir örtüye sahip olacaktır.
• Can salının  içi içeriden ve dışarıdan kontrol edilebilen havalandırma delikleriyle havalandırılacaktır.
• İnsan kapasitesi 8 ve 8’den az olan sallarda bir, fazla olanlarda ise iki giriş ve en az bir pencere olacaktır.
• Yağmur suyu toplamak için bir düzen bulunacaktır.
• Oturmuş insanlar için yeteri kadar baş üstü mesafesi bulunacaktır.
• 6 kişilik kapasitenin altında can salı olmayacaktır.
• El ile kaldırılıp denize atılan bir can salı 185 kg’dan ağır olmayacaktır.
• Can salının  iç ve dış çevresine iyi şekilde bağlanmış vardevele can halatları olacaktır.
• Telsiz cihazının antenini tespit edebilmek için bir düzen bulunacaktır.
• Deniz yüzeyinden indirme yerine kadar olan mesafenin iki katı uzunlukta veya 15 metre uzunlukta (hangisi uzunsa) pariması olacaktır.
• Matafora ile denize indirilen can salları tam yüklü olarak denize indirilecek ve gemiye alınabilecektir.
• Sal tam yüklü olarak 3.5 m/s’den az olmayan bir hızla denize çarptığında veya 3 metreden denize düştüğünde bile hasarlanmayacak yapıda olacaktır.
• İnsanlar sala 3 dakikada binebileceklerdir.
• Can salının muhafazası üstüne yapımcı firmanın ismi, markası, seri numarası, insan kapasitesi, SOLAS paketleme tipi(tam teçhizatlılarda a pack, eksik teçhizatlılarda b pack), son bakım tarihi ve parima uzunluğu romen alfabesinin büyük harfleriyle yazılır.

• Can salı tentesinin üstünde ışık reflektörleri olacaktır.
• Can salı teçhizatı 30 dakika yüzebilen ve su yapmayan bir kap içinde bulunacaktır.
• Can salı pariması salın batan gemi ile sürüklenmemesini sağlayacak yapıda olacaktır. Parima muhafazadan çekerken veya salın şişme tertibatına kumanda ederken kopmayacaktır.

Hidrostatik Serbest Bırakma Tertibatı:

1. Kaliteli metalden yapılacak,
2. Galvaniz veya başka bir şeyle kaplanmayacaktır.
3. 4 metreyi geçmeyen derinlikte can salını otomatik olarak serbest bırakacaktır.
4. Normal şartlarda tertibatın içinde su toplanması engellenmiş olacaktır.
5. Dışında marka ve seri numarasını gösteren tanıtma plakası ve belgesi kullanacaktır.

Şişirilebilir Can Salları:

• Genel gereklere ek olarak; şişirilecek bölmeler ikiden az olmayacak ve geri döndürülmez hava valflerine sahip olacaktır. Bölmelerden biri şişmediğinde veya patladığında, diğer bölmeler, herbiri 75 kg ağırlığındaki taşınabilir insan sayısındaki ağırlık toplamını taşırken her tarafta yeterli pozitif fribord sağlayacaktır.
• Can salının tabanı su geçirmez ve soğuğa karşı yalıtkan olacaktır.
• Can salı zehirli olmayan bir gazla 18ºc – 20ºc bir ortamda 1 dakikada, –30ºc bir ortamda  3 dakikada şişirilebilecek ve şişirildikten sonra tam yüklü olarak şeklini koruyabilecektir. Sal bir kişi tarafından şişirilebilecektir.
• Şişirilebilir her bölme normal basıncın 3 katı basınca dayanabilecek durumda olarak ve kaçırma valfleri vasıtasıyla normal basıncın 2 katından fazla olan basınçları önleyecektir.
• Normal basınç insanlar tarafından körük veya pompa ile sağlanabilecektir.
• Şişirilebilen can sallarında taşınabilecek insan sayısı; kemere oturaklar hariç, yüzdürme tüplerinin m³ olarak hacminin 0.096’ya veya yüzdürme tüplerinin iç kenarından itibaren ölçülen alanın 0.372’ye bölünmesiyle bulunan tam sayı değeridir.
• Kişiler can yeleği giymiş olarak 75 kg ağırlıkta kabul edilecek ve oturdukları zaman salda bulunan cihazları rahatlıkla kullanabilecekleri alana sahip olacaklardır.
• Salın yarı katı rampalı en az bir girişi olacaktır.
• Girişte binme rampası yoksa girişin altında boş salda 0.4 metre su içinde en alt basamağı olan bir çarmıh olacaktır.
• Can salı, ters dönmüş durumdayken bir kişi tarafından düzeltilecek durumda olacaktır.
• Salın içinde 12 saat yanabilen elle kumanda edilen bir lamba olacaktır. Bu lamba sal şiştiği zaman otomatik olarak yanacaktır.
• Can salı tam yüklü olduğu zaman sakin suda 3 knot(nm/h) süratle çekilebilecek yapıda olacaktır.
• Can salının muhafazasının üstünde yapımcı firmanın ismi, ticari markası, seri numarası, onay veren kurumun ismi, taşıyabileceği insan sayısı, SOLAS paketleme tipi, son bakım yapıldığı tarih ve parimasının uzunluğu yazılacaktır.
• Mataforayla denize indirilen şişirilebilir can salları, asılı durumdayken, tüm kaçırma valfleri çalışmadığı durumda tam yüklü ağırlığının 4 katı, çalıştığı durumda ise 1.1 katı ağırlığa dayanıklı olabilecektir.
• Zayıf bağlantı sistemi dışında 9 veya daha fazla insan taşıyan can sallarında 10 kn’ye dayanıklı, daha küçük sallar için ise 7.5 kn’ye dayanıklı parima olacaktır.
• Can salının tepesinde 2 milden görünen 12 saat çalışabilen kontrollü bir lamba olacaktır. Bu lamba can salı şiştiğinde otomatik olarak çalışacaktır. Lamba çakarlı ise ilk 2 saatte dakikada 50 çakış yapacaktır. Lambanın pili, kuru pil veya deniz suyu ile çalışabilir özellikte olacaktır.

Katı Yapılı Can Salları:

• Genel gereklere ek olarak; can salının yüzerliliği, salın etrafına yerleştirilmiş yüzerliliği olan malzeme ile sağlanacaktır.
• Can salının tabanı suyun girmesini önleyecek malzemeden olacak ve soğuktan etkili bir şekilde koruyacaktır.
• Can salı insan kapasitesi; yüzdürücü malzemenin m³ olarak değeri, malzemenin özgül ağırlığından 1 çıkarılarak bulunan sayı ile çarpılıp  0.096’ya bölünerek veya taban alanının 0.372 ile bölünmesi sonucu elde edilen en büyük tam sayı değeridir.
• Kişiler can yeleği giymiş olarak 75 kg ağırlıkta kabul edilecek ve oturdukları zaman salda bulunan cihazları rahatlıkla kullanabilecekleri alana sahip olacaklardır.
• Katı yapılı can sallarında en az bir rampalı giriş yeri olacaktır. İki giriş yeri olan ve matafora ile denize indirilen can sallarında binme rampası, binme yeri ile traka tutma yerinin ters yönünde olacaktır. Binme rampasının bulunduğu girişte boş salda su içinde 0.4 metreden az olmayan mesafede basamağı olan bir çarmıh bulunacaktır.
• Katı yapılı can salı hangi şekilde yüzerse yüzsün güvenli olarak çalışabilir olmadıkça kendi kendine düzelebilir olacak veya bir insan tarafından kolayca düzeltilebilecektir.
• Can salı tam yüklü olduğu zaman sakin suda        3 knot(nm/h) süratle      çekilebilecek              yapıda olacaktır.
• Salın tentesinin tepesinde şişirilebilir sallarda olduğu gibi bir lamba olacaktır.
• Katı yapılı can sallarında 12 saat devamlı çalışabilecek elle kontrol edilebilen bir iç aydınlatma lambası olacaktır.
• Zayıf bağlantı sistemi dışında 9 veya daha fazla insan taşıyan can sallarında 10 kn’ye dayanıklı, daha küçük sallar için ise 7.5 kn’ye dayanıklı parima olacaktır.
• Katı yapılı can sallarının üzerine sal rengine aykırı bir renkle; salın ait olduğu geminin ismi, insan kapasitesi, solas paketleme tipi, parimasının uzunluğu, su hattından itibaren yerleştirme yeri yüksekliği ve denize indirme talimatı yazılacaktır.
• Mataforayla denize indirilen katı yapılı can salları, kanca ve halatından asılı olduğu zaman taşıyabileceği insan ve teçhizatın  4 katı,  ağırlığı taşıyabilecek güçte olacaktır.

GEMİLERDEKİ CAN SALI SAYISI VE YERİ:

Yolcu Gemilerinde;

• Her yolcu gemisinde insan sayısının %25’ini alabilecek kapasitede can salı olacaktır.
• Her iki bordada en az birer can salı mataforası bulunacaktır.
• Can filikaları kapasitesinden arta kalan kişi sayısı kadar kapasitede can salı yukarıdakilere ilave olarak bulunacak ve her iki bordaya taksim edilecektir. Bunlar denize indirme cihazlarıyla donatılacaktır.
• Yolcu sayısı 200’ü geçmeyen 500 grt’dan küçük yolcu gemilerinde insan sayısının %150’sini alabilecek kapasitede can salı olacaktır.
• Can salları kolayca taşınamıyorsa bu kapasitedeki can salları her iki tarafta ayrı ayrı mevcut olacaktır.

Yük Gemilerinde;

• Gemideki insanları %100 alabilecek kapasitede can salı veya salları olacaktır.
• Bunlar her iki bordaya kolayca taşınabilecektir. Eğer taşınamıyorsa her iki tarafta %100 kapasitede can salı olacaktır.
• Serbest düşmeli filikalı gemilerde en az bir tarafta can salı mataforası bulunacaktır.
• 85 metreden küçük, tanker olmayan yük gemilerinde can filikası yok ise, her iki tarafta(taşınabilirse tek tarafta), insan sayısının %150’sini alacak kapasitede can salı olacaktır.
• Boyları 150 metreden büyük gemilerde ana salların bulunduğu noktadan en uzak olan bir noktada 6 kişilik can salı olacaktır.

CAN SALLARININ BAKIM VE KONTROLÜ :

Can sallarının   periyodik kontrol ve bakımları   6 aylık ve yıllık olarak yapılır;

6 aylık kontrol ve bakımlar:

• Can salı parimalarının açıktaki kısımları ve ince bağlantıları kontrol edilir. Gemiye emniyetli ve uygun bir şekilde bağlı olduğu görülür.
• Can salı bosaları kontrol edilir, gerekiyorsa yenilenir.
• Hidrostatik serbest bırakma mekanizması elle çalıştırılarak kontrol edilir ve kurallara uygun hale getirilir.
• Can salı muhafazası üzerindeki yazılar kontrol edilir ve kurallara uygun hale getirilir.
• Can salı güverte emergency ışıkları ve çarmıhları kontrol edilir, gerekiyorsa tamiri yapılır.

Yıllık kontrol ve bakımlar:

• Can salları yetkili servislere bakım ve kontrol için gönderilirler. Servisler salları açarak kontrol eder ve kullanma süreleri dolmuş veya dolmak üzere olan echizeleri yenilerler.
• Hidrostatik serbest bırakma mekanizmaları da servise gönderilir.
• Yıllık kontrolden geçen sal ve serbest bırakma mekanizması için servislerce belge düzenlenir.