CAN SALIYLA GEMİYİ TERK

1. Otomatik şişmeli can salı:

• İki kişi filikaya, iki kişi filikayı mataforaya
• Gemideki muhafazalı haliyle duran can salını gemiye bağlı tutan iki parça vardır, bunlar; bağlama kayışı ve çalıştırma parimasıdır. Can salının kullanılması çok kolay olmasına rağmen kurallara titizlikle uyulmalıdır çünkü hataları telafi edecek zaman ve araç elde olmayabilir.
• Denize atılacak tarafta can salı yoksa diğer can filikalarına taşınarak geminin terk edilecek tarafına getirilir.

AŞAĞIDA SIRALANAN TALİMATLARA GÖRE CANLI DENİZE ATILIR;

1. Çalıştırma parimasının gemiye bağlı olduğunu gör, değilse bağla.
2. Bağlama kayışını çöz.
3. Atılacak yere bakarak uygun olduğunu gör.
4. Çalıştırma parimasının bağlı olduğuna bir daha bak.
5. Can salını denize at.
6. Çalıştırma parimasını çekerek, tüpü patlat.

Not: burada en önemli nokta çalıştırma parimasının gemiye bağlı olmasıdır. Kaza, unutma gibi nedenlerle parima gemiye bağlı olmadan denize atılırsa can salı açılmadan ve hiçbir yere bağlı olmadan denize gidecektir.

• Can salı denize atıldıktan sonra çalıştırma pariması çekilerek parimanın boşu alınır. Parimanın sonu CO2 tüpüne bağlıdır.
• Parima sona geldiğinde biraz kuvvetlice çekilerek tüp patlatılır ve can salı 30-40 saniye içinde açılır. Açılan bir salda, örtünün körükleri ve salı yüzdüren hazneler şişer. Salın tabanı ise hava sıcaklığına göre salın içindekiler tarafından şişirilebilir. Daha sonra parima çekilerek can salı bordaya yanaştırılır.
• Can salına ilk binen kişi hemen salın rüzgarüstü tarafına geçerek alin rüzgarla devrilmemesini sağlamaya çalışır. Diğerleri de en kısa zamanda binmeye çalışmalıdırlar, çünkü dolu can salı daha dengelidir ve daha yavaş sürüklenir.

Mataforalı can salı:

1. Bu tip can salları salın tam tepesindeki metal bir halkadan asılarak, tek kollu matafora ile bordadan birkaç metre açıkta veya havada açılarak kullanılan can sallarıdır.
2. Mataforalı donanım, gemi boşken 10˚ kadar trimli ve 20˚ kadar meyilli halde iken mayna edecek yeterliliktedir.
3. Mataforalı can salı, hazırlama emri verildikten sonra 3 dakika içinde binmeye hazır hale getirilebilmelidir.
4. Can salı mataforadan gelen bir tel halata bağlıdır. Donanımın en önemli kısmi salın üstündeki halkaya bağlanan özel tertibatlı bırakma kancasıdır. Bu kanca salın içinde bulunan biri tarafından kancadan gelen bir savlonun çekilmesi ile açılır.
5. Özel bırakma kancası üzerine ağırlık varsa kendiliğinden açılmayacak şekilde yapılmıştır. Can salı denize indiğinde ağırlık kalkar ve kanca açılır. Suya değmeden açmak istediğimizde can salının içinde bulunan kancadan gelen tel çekilir. Eğer açılmazsa hızlı ve sert bir şekilde bir kaç defa daha çekilmelidir.
6. Bir arıza dışında, can salı deniz seviyesine 2 metreye kadar alçaltılmadan açılmamalıdır. Can salı açıldıktan sonra bilindiği gibi mürettebat binerken ve bindikten sonra denize indirilene kadar havada asili durmaktadır. Bu arada yapılacak herhangi bir yanlış müdahale çeşitli tehlikelere neden olacaktır. Role talimleri sırasında, kurtarma araçlarının denize indirilmesinde kullanılan bırakma kancasına ait ciddi kazalar meydana gelmiştir.

YANLIŞ KULLANIMLAR VE AKSAKLIKLAR;

1.Yeteri kadar alçalmadan filikadakiler tarafından kancanın açılması nedeniyle olmuş ölüm ve yaralanmalar meydana gelmiştir.

2.Can filikası su seviyesine indiği halde kanca açılmamış filikadakiler arasında bazı yaralanmalar olmuş, kanca açılana kadar büyük zorluklarla karşılaşmışlardır.

3.Mataforali can sallarında can salının erken indirilmesi nedeniyle can salında hasarlar oluşmuştur.

4.Yukarda sayılan kazalar role talimleri sırasında olmuştur. Gerçek bir olayda ise daha tehlikeli olabilir.