in ,

KARA LEKE: BÖLÜM 5 (TARİHTE BÜYÜK PETROL SIZINTILARINA YOL AÇMIŞ KAZALAR)

     Jacob Maersk (1975)

     Portekiz Limanı’nda geminin dibe oturmasından kaynaklı makine dairesinden patlama yaşanan gemide büyük bir yangın başladı ve bu kazada altı kişi hayatını kaybetti. Yanan petrolden kaynaklanan duman yerel halkı oldukça kötü etkiledi ve dağılan petrol 20 mil uzunluğundaki sahili ve balıkçılık alanlarını kirletti. Sonunda gemi parçalandı. Toplam 88.000 ton petrol çevreye yayıldı.

(Şekil 1 : Jacob Maersk)

 

     Urquıola (1976)

     İspanya La Coruna Limanı’na giriş yaparken dibe oturan gemiden petrol sızmaya başlamış ardından gemide patlamalar yaşanmış ve yangın çıkmıştır. Çevreye yayılan petrol, kabuklu deniz canlılarına ve deniz ortamına zarar verdi. Devam eden patlamalar şehirde hasarlara da yol açtı ve oluşan duman yerli halkı etkiledi. 108.000 ton petrol döküldü ve toplam kirlilik hasarı ve temizleme masrafları 62 milyon doları buldu.

(Şekil 2 : Urquiola)

 

     Amaco Cadız (1978)

     Kötü hava koşullarında dümen donanımı hatası sebebi ile Fransa’da kuzey sahillerinde yaşanan kazada karaya oturan gemi ölümcül bir çevre hasarına sebep olmuş ve 223.000 ton petrol dökülmüştür.  Daha sonra Fransa, tankerleri kıyılarından uzaklaştırmak, IMO ise büyük gemilerdeki dümen donanımının performans standartlarını iyileştirmek için önlemler aldı. 1978’e kadar yaşanan ve kaydedilen en büyük petrol kazasıydı ve Fransa hükümeti ile diğer kuruluşlar lehine olan dava 10 yılın üzerinde devam etti. Son anlaşma gemi ve kargo için 32 milyon dolar ve Fransa yararına talepler için 253 milyon euro’nun üzerinde tuttu.

(Şekil 3 : Amoco Cadiz)

 

     Ixtoc I (1978)

     Meksika’nın Cuidad Del Carmen kenti açıklarındaki Ixtoc l keşif kuyusu patladı. Sızıntı sonucu 530 milyon litre petrol döküldü.

(Şekil 4 : Ixtoc I Keşif Kuyusu)

 

     Atlantıc Empress (1979)

     Aegean Captain gemisi ile çatışması sonucu ateş alan Atlantic Empress taşıdığı 270.000 ton ham petrolle battı. Kazada 29 kişi öldü. Aynı zamanda Aegean Captain’dan da şiddetli sızma oldu. Kayıplar Londra deniz sigortası borsası tarafından verilen rekor bir ödeme ile karşılandı.

(Şekil 5 : Atlantic Empress)

 

     Independenta (1979)

     Evrialy ile Independenta İstanbul Boğazı’nda çarpışan iki gemide alev aldı. Independenta büyük ekolojik zarara sebep vererek haftalarca yanmaya devam etti. En sonunda yangın kendi kendine söndü fakat Independenta’nın mürettebatından 42 kişi hayatını kaybetti. Yanmaya devam eden gemi sahile doğru sürüklenmeye devam etti. 94.000 ton petrolün 30.000 tonu yanarken kalanı denize yayıldı ve 5.5 km’lik bir alan yoğun kirlenme etkisine girdi. Birçok deniz canlısı öldü, midye ve istiridye alanları petrolle kaplandı.

(Şekil 6 : Independenta)

 

     Castıllo de Bellver (1983)

     250.000 ton hafif ham petrolle, Saldanya Körfezinde alev alan gemi büyük bir patlama sonrası battı. Mürettebat gemiyi terk etti, ancak üç kişi öldü. Sahilden esen rüzgar petrolü kıyıdan uzağa sürükledi. Fakat dumanlar yağmurla birlikte mahsule ve yeni kırpılan koyunlara zarar verdi.

(Şekil 7 : Castillo De Bellver)

 

     Exxon Valdez (1989)

     Alaska sahilinin açıklarında karaya oturan gemiden 37.000 ton petrol döküldü ve ölümcül bir çevre hasarına yol açtı. Maliyet; temizleme masrafları, para cezası ve tazminat 51 milyar dolar üzerinde; eğer yürürlükteki mahkeme hükümleri onaylanırsa 10 milyar dolar kadar tutacaktır. Bu kaza OPA 90(Oil Pollution Act of 1990)’a ve başka önlemlerin alınmasına yol açtı. 

(Şekil 8 : Exxon Valdez)

 

     Moby Prınce (1991)

     Ro-Ro gemisi Moby Prince, 80.000 ton hafif ham petrol taşıyan Agip Abzurro’ya Livarno-İtalya’da demirlenmiş haldeyken çarptı. Arabalı vapur ateş aldı ve 143 kişi öldü. Yangın yedi gün devam etti ve orta dereceli deniz kirliliği geniş bir alanı etkiledi. 

(Şekil 9 : Moby Prince)

 

     M/T Haven (1991)

     Cenova açıklarında alev alan ve patlamalar sonucu gemi üç ana parçaya bölünmüş ve sonrasında batmıştır. Gemi 144.000 ton ham petrol yükü taşısa bile yangın sırasında petrolün çoğu tükenmiş ve 10.000 ton petrol ve yanmış petrol artığı denize sızmıştır.

(Şekil 10 : M/T Haven)

 

     Aegean Sea (1992)

     Kötü hava koşullarından dolayı karaya oturan gemi ikiye bölündü ve alev aldı. 74.000 ton petrol döküldü ve geniş ölçüde çevresel zarar oluştu. Kazayı takiben balıkçılıkta oluşan kısıtlamalar 3.000 balıkçıyı etkiledi. Balıkçılar tarafından talep edilen 152 milyon dolar tutarındaki tazminat için İspanyol mahkemelerine başvuruldu.

(Şekil 11 : Agean Sea)

 

     M/V Braer (1993)

     Shetland Adaları’nda motor arızası geçiren gemi kötü hava koşulları sebebiyle kıyıya sürüklendi ve kayalıklara çarparak parçalandı. 85.000 ton kargo ve akaryakıt döküldü. Balıkçılık alanlarına ve çevreye büyük zarar verdi. Kıyıya uçan toz halinde ulaşan petrol serpintisi çiftlik alanlarını kirletti. Bu durum, Shetland Adaları Konseyi ve diğerlerinin temizleme masrafı ve doğaya verilen hasar için, İngiliz hükümetinin ise temizleme aktivitelerinin tanzimi için kapsamlı bir talepte bulunmalarına yol açtı. Ocak 1996’da, 75 milyon dolar miktarındaki talebin karşılanmasına rağmen davacılar tazminat için 100 milyon dolar daha istediler.

(Şekil 12 : M/V Braer)

 

     M/T Nassıa ve M/V Shıpbroker (1994)

     İstanbul Boğazında M/T Nassia ve M/V Shipbroker kazalarının meydana gelmesi, 29 denizcinin ölümüne ve 20.000 ton petrolün boğaza yayılmasına neden oldu. Su canlıları büyük zarar gördü.

(Şekil 13 : M/T Nassia – M/V Ship Broker)

 

     Sea Empress (1996)

     İngiltere’de limana girerken karaya oturan gemiden 65.000 ton petrol denize döküldü. Hassas kıyı şeridine ve balıkçılığa ciddi boyutlarda zarar verdi.

(Şekil 14 : Sea Empress)

 

     Svyatov Panteleymon (2003)

     Svyatov Panteleymon gemisi 423 ton yakıtla Anadolu fenerinde kayalara vurdu ve petrol yayıldı.

(Şekil 15 : Svyatov Panteleymon)

 

     Athos 1 (2004)

     Delaware nehrinde,  265.000 galon (yaklaşık 860 ton) ham petrol dökülmesine neden oldu.

(Şekil 16 : Athos 1)

 

     BP Deepwater Horızon (2010) 

     ABD tarihindeki en büyük petrol sızıntısıdır. 492.000 ton petrol Meksika Körfezi’ne yayıldı ve ekolojik olarak büyük zarar meydana geldi. Kazadan Missisippi Nehri deltası da etkilendi. 11 kişi öldü ve 17 kişi yaralandı.

(Şekil 17 : BP Deepwater Horizon)

 

     MSC Chıtra (2010) 

     Konteyner gemisi Chitra, Jawaharlal Nehru Limanında başka bir gemi ile çatıştı. Ortalama 600 ton petrol döküldü.

(Şekil 18 : MSC Chitra)

 

     TK Bremen (2011)

     TK Bremen isimli geminin neden olduğu kaza Fransa’da meydana geldi ve yaklaşık 220 ton petrol denize döküldü. Kumsala oturan TK Bremen tüm çabalara rağmen kurtarılamayınca karada söküm işlemlerine başlandı.

(Şekil 19 : TK Bremen)

 

BURAK HALİS GÜNEŞ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

GEMİ MAKİNELERİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ

2019 – 2024

Yazar Alesta - Elif Bin

Karadeniz Teknik Üniversitesi
Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

MİLLİ FÜZEMİZ ATMACA, TESLİMATTAN ÖNCE SON TESTİNİ BAŞARIYLA GEÇTİ!

ULAQ SERİ ÜRETİME BAŞLIYOR