Alabora - Bilal AKTAŞ 2.Katı Kirleticiler İle Denizin Kirletilmesini Engellemek
2.1. Yük İle Denizin Kirletilmesi
Denizler gemiler tarafından taşınan tehlikeli ve deniz kirliliği açısından zararlı yüklerin denize dökülmesi veya atılması ile kirletilmektedir.
Bugün petrol ve akaryakıtlar haricinde, paketlenmiş ve dökme olarak denizde taşınan yüklerin yaklaşık % 50’si tehlikeli ve/veya deniz kirliliği açısından zararlı yükler olarak tanımlanmaktadır.
Bunların genel tanımları;
-Patlayıcı maddeler,
-Zehirli maddeler,
-Parlayıcı maddeler,
-Bulaşıcı maddeler
-Gazlar,
-Radyoaktif maddelerdir.
-Oksitleyici maddeler,
-Organik peroksitler,
-Suyla temas ettiğinde gaz çıkartan maddeler,
Yüklerden kaynaklanan kirlilikler genelde aşağıdaki şekillerde meydana gelir.
Yükleme sırasında yükün denize dökülmesi
Geminin yüklenmesi sırasında denize dökülen yükler ile deniz kirliliği oluşmaktadır. Sadece gemi ile rıhtım arasına, denize dökülmeyi engelleyici bir örtünün konması hem mal kaybını hem de deniz kirliliğini önleyecektir. Yük işlemleri öncesi, stevedor firma ile yapılan protokollerle bu tedbirin alınması sağlanabilir.
Ambar artıklarının denize atılması
Yük işlemleri sırasında güverteye dökülen yük veya ambarların tahliye sonucu temizliği sırasında çıkan artıklar liman işletmelerinin istememesi nedeni ile sahile verilememekte ve denize atılarak deniz kirliliğine sebep olunmaktadır. Tahliyeci firma ile yapılan protokolde konulan kayıtlar sayesinde artıkların tahliyeci firma tarafından gemiden alınması sağlanabilir.
Özellikle denize atılmak üzere ihraç edilen atıklar
Ülkelerin kabul etmediği zararlı atıklardan kurtulmak amacı ile bazen taşıyan gemiler bile gözden çıkartılmaktadır. Bundan dolayı tüm dünya ülkeleri hassas davranmakta bu tip yük taşıyan gemileri ülkelerine gelsin veya gelmesin takip etmektedirler. Ülkemizde benzer olaylar ile zaman zaman karşılaşılmakta ve denizlerimiz büyük zarar görmektedir.
Yıllar önce İtalyan hükümetinin kabul etmediği bir takım kimyasal atıkların bir gemi tarafından Karadeniz’e atılması, yakın bir tarihte, İskenderun limanında getirdiği zararlı atıkların kabul edilmemesi nedeni ile bekletilen İspanyol gemisinin fırtınada batması nedeni ile meydana gelen deniz kirlilikleri bunlara örnektir. Bu tip olaylara gemiadamı olarak karışmak hem vicdani hem de hukuki sorumluluk doğurmaktadır. Bu neden ile bu tip olaylara girmemek, denizlerin kirletilmesini engelleyecektir.
Yükün denize atılması
Kayan yük nedeni ile geminin dengesinin bozulması, hesapsız yükleme nedeni ile geminin yükleme sınırını aşması, yükün tamamen veya kısmen gemi üzerinde kalması gibi nedenler ile yükün gemi adamları tarafından denize atılmak zorunda olunduğu hallerde denizler bu yolla kirletilmektedir. Bu gibi durumlarda denizlerin kirletilmesini engellemek için sadece biraz daha dikkatli çalışma yeterli olacaktır.
2.2. Çöpler ile Denizin Kirletilmesi
Gemilerde kullanım sonu ortaya çıkan katı atıklara çöp denir. Ambalajlar, mutfak ve onarım-bakım artıkları gibi atıklar birer çöptür. Gemilerde oluşan bu çöpler, olduğu gibi denize atılamaz. Bunlar önce denizde oluşturacakları kirliliğe göre tasnif edilir sonra atılabilecekler müsaade edilen yerlerde denize atılır veya denize atılması yasak maddelerle birlikte gemideki çöp yakma kazanlarında yakılır veya sahile verilirler.
| Çöp Tipi | Özel Alan Harici Bölgeler | Örnek Tip |
| Plastikler | Denize atılması yasak | Sentetik halatlar , balık ağları, plastik çöp torbaları, cam, şişe, metal, kağıt |
| Yüzer Katı Madde | Denize atılması yasak | İstif tahtası, ambalaj malzemesi, bağlama ve paketleme malzemeleri |
| Yük Kalıntıları | >25 | Denize zarar verecek herhangi bir madde içermeyen |
| Parçalanmamış yiyecek atıkları | >12 | Sebzeler, hayvan kemikleri, yiyecek artıkları, tabak artıkları |
| Hayvan ölüleri | >100 | Hemen batması için parçalanmalı veya dezenfekte edilmelidir.
|
Bu işlemin kuralları MARPOL 73/78’de belirtilmiştir. Gemilerde bu işlemlerle ilgili çöp atık planları olmalı ve uygulanmalıdır. Çöplerden onları denize atarak kurtulmak için sınırlamalara uyulur.
Çöplerden kurtulma amacı ile yapılan işlemler gemi “Çöp Kayıt Defteri”ne işlenir. Bu kayıtlar limanlarda PSC tarafından kontrol edilir.
100 Gt ve daha büyük , 15 kişi ve daha üzeri yolcu taşıyan gemilerde ile sabit ya da yüzer platformlarında Çöp Yönetim Planı bulundurulması zorunludur.
400 Gt ve üzeri gemiler ile yüzer ve sabit platformların “ Çöp Kayıt Defteri ” bulundurması zorunludur.
400 Gt altı gemilerde çöp kayıt defteri zorunlu olmayıp kazayla denize dökülen çöpleri gemi jurnaline kaydetmesi gerklidir.
2.2.1. Çöplerden Kurtulma
Gemilerde çöplerden kurtulma sırasında aşağıdaki işlem sırası uygulanır.
-Çöpler cinslerine göre parçalanarak ayrı ayrı çöp bidonlarına konur.
-Parçalanamayan çöpler denize düşmeyecek şekilde ayrı toplanır.
-Denize atılmasına müsaade edilenler denize atılarak miktarı, mevkii ve tarihi çöp kayıt defterine kaydedilir.
-Denize atılamayan ve yakılabilir çöpler çöp yakma kazanlarında yakılır ve cinsi, miktarı, mevkii ve tarihi çöp kayıt defterine kaydedilir.
-Atılamayan ve yakılamayan çöpler sahilde çöp görevlilerine teslim edilir ve çöpün cinsi, miktarı, mevkii ve tarih çöp kayıt defterine kaydedilir.
-Çöpün verildiği sahil görevlisinden teslim fişi veya hizmet faturası alınır.
