Gemi Acenteliğinin Doğuşu
Coğrafi konum itibariyle taşınan yabancı ülke limanlarına gönderdiği gemisini, gittiği limanda görev ve sorumluluğunu üstlenen, işlerini yönlendiren, hak ve menfaatlerini koruyan kişi ve kuruluşlara “Liman Acentesi” diğer bir deyişle gemi acentesi dendi.
Gemi acenteleri, ülkeye güç kazandıran, ülke gelişmelerinin sonsuza dek devam etmelerini hazırlayan milletlerarası ilişkilerde etkinlik sağlayan kişi ve kuruluşlardır.
Gemi Acenteliği
“Acente” kavramı TTK 116. maddesine göre;
“Bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yere veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlere aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimseye ACENTE denir.
Gemi Acenteliği’nin Tanımı
Gemi acenteleri, deniz taşıt ve araçları ile yolcu ve yük taşımalarında gemi sahibi, kaptanı, işleticisi veya kiracısı nam ve hesabına üçüncü kişi ve kuruluşlara karşı hak ve menfaatlerini tayin edilen bölge içinde koruyan ve bunun karşılığında ücret alan kişi ve kuruluşlardır.

Gemi Acentelerinin Görevleri
1.Gemi gelmeden önce Boğaz trafik kontrollerine, liman başkanlıklarına, Sahil Sağlık, Emniyet ve Gümrük Teşkilatlarına geminin eni, boyu, tonajı, geldiği liman, yüklü olup olmadığı, yanaşacağı liman gibi bilgileri vermek,
2.Geminin yanaşması, tahliyesi veya yükleme ile ilgili programını, yükleyici – alıcı ve liman işletmeleri arasında iş koordinasyonunu sağlamak,
3.“Olaylar Çizelgesini” tutmak ve ilgili makamlara imzalatmak,
4.Gemideki personel değişikliği ve personellerin sağlık sorunlarını gidermek, yakıt, kumanya, şu, malzeme ikmalleri ile gemiye gönderilen yedek parçaların gemiye verilmelerini koordine etmek,
5.Armatörü düzenli olarak bilgilendirmek,
6.Gemiye yüklenen yükün konşimentolarını taşıma anlaşması şartlarına göre tanzim ederek yükleyici/taşıtanlara vermek,
7.Geminin Türk Boğazlarından geçmesi için Boğaz Trafik kontrol İstasyonlarına, Boğazlar Tüzüğünde belirtilen süre içinde bilgilerini vermek,
Gemi Acentelerinin Görev ve Yükümlülüklerinin Dayanakları
- 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
- 4458 Sayılı Gümrük Kanunu
- 5682 Sayılı Pasaport Kanunu
- 2548 Sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanunu
- 618 Sayılı Limanlar Kanunu
- 2872 Sayılı Çevre Kanunu
- 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu
- 32 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kararı
Bu hizmetleri yerine getiren gemi acenteleri, yapmış oldukları hizmetlerin karşılığında, “Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesi” ne göre geminin“net tonilatosu üzerinden” ücret alırlar.

Gemi Acenteliği’nde Temsilcilik
- Gemi kaptanı
- Geminin kendisi
- Geminin armatörünü
- Geminin kiracısını
- Geminin işletmecisini
- Gemide bulunan yükün sahibini
- Geminin merkez acentesini
- Geminin bulunduğu ülkedeki ana acentesini
- Geminin taşıdığı Bayrak ülkesini
temsil eder.


