1. Yakın tarihin en acı verici olaylarından bir tanesi 1997 TPAO Tankeri Yangını

Tarih: 13 Şubat 1997

Yer: Tuzla Tersaneler bölgesi, Gemsan Tersanesi, İstanbul/Türkiye

Tuzla Aydınlı Koyu’nda Tersaneler Bölgesi olarak adlandırılan bölgede GEMSAN Tersanesi adı altında faaliyet gösteren işyerinde DİTAŞ’a ait 163.308 DWT TPAO tankerinde onarım aşamasında çok büyük bir patlama meydana gelmiş ve ardından yangın çıkmıştır.

Saat 17:30sularında, kaynak çalışması esnasında sıçrayan kıvılcımlar, depolarda bulunan gazın alev almasına neden olur ve ardından büyük bir patlama yaşanır. 700 tonluk yakıt denize sızmaya başlar. Olay yerine Tuzla ve çevre ilçelerdeki itfaiye ekipleri gönderilir. Ayrıca Söndüren 3, Söndüren 5, Söndüren 11 ve Alemdar 2 adlı gemiler de söndürme çalışmalarına yardımcı olur.

Patlamanın şiddetinden Pendik ve Tuzla’da bulunan bazı evlerin camları kırılırken, alevler ‘Salih-C’ ve ‘Krazina-C’ adlı gemilere de sıçrar.

O zamana ait Türkiye’nin en büyük tankeri TPAO’daki yangının sıçradığı iki gemideki alevler, saatler süren çalışmalar sonucu kontrol altına alınır. Ancak tankerdeki patlamalar ilerleyen saatlerde de sürer. Bu nedenle söndürme çalışmaları zaman zaman etkisiz kalır. Tankerden denize yayılan yakıt da alev alınca söndürme işlemi bir süre durdurulur. Denize yayılan yakıt ise yeni bir çevre faciasına yol açmaktadır.

İtfaiye ekipleri, art arda meydana gelen şiddetli patlamalara rağmen tankerdeki yangını söndürmek için büyük bir özveriyle çalışır. `Salih -C’ ve `Krazina -C’ gemilerindeki yangın söndürülerek soğutma işlemine geçilirken, bir grup itfaiyeci de alevler içindeki TPAO’nun güvertesine çıkar. Saat 19.40 sıralarında tankerde şiddetli bir patlama daha meydana gelir.

Bu sırada güvertede bulunan bir itfaiye erinin elbiselerinin alev aldığı görülür. Diğer itfaiye erlerinin elbiselerinde ve vücutlarında da yanıklar meydana gelir. İtfaiye erleri yangına dayanıklı olan “NOMEX” giysilerden yoksundur. Söndürme çalışmalarına naylon kumaştan yapılmış suya dayanıklı(!) giysilerle müdahale etmektedir.

Yangının tamamen söndürülmesi, tanklarda yer alan yakıt ve yaşanan patlamalar nedeniyle birkaç gün sürmüştür.

19’u itfaiyeci olmak üzere 24 kişi yaralanmış ve İbrahim Koray ve Celil Dağ adlı iki itfaiyeci hayatını kaybetmiştir.

Toplam 6 milyon dolarlık hasar meydana gelmiş, TPAO tankeri kullanılamaz hale gelerek hurda haline gelmiştir.

Tankerde bulunan ham petrol ve yağ, Tuzla Aydınlı Koyu’na yayılmış ve ciddi deniz ve çevre kirliliğine neden olmuştur. DİTAŞ ile yapılan anlaşma ile meydana gelen çevre kirliliğinin temizlenmesi işi Türk şirketi olan ARAS’a verilmiştir.

Deniz yüzeyindeki ham petrol, bariyerlerle etrafı çevrilerek sıkıştırılmış ve özel pompalar ile yağ emici malzemeler kullanılarak toplanmıştır.

Yangın sonucu körfezdeki kıyılarda ve tersanelerde gerçekleşen ciddi çevre kirliliği, sıcak su jetleriyle yıkamanın yanında, manuel olarak tamamen temizlenmiştir.

Körfeze yayılan yaklaşık 593 ton atık ve kirletici toplanmış ve bertaraf edilmek üzere İzaydaş’a teslim edilmiştir.

Metin İçerik Yazarı: Lütfullah Han UÇAR